What do you think?
Rate this book
Ο γύρος του θανάτου
Το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη "O γύρος του θανάτου" είναι ένα δυναμικό δραματικό μυθιστόρημα που αναφέρεται στην πολυτάραχη ζωή του Αριστείδη Παγκρατίδη (1940-1968), ο οποίος συνελήφθη και εκτελέστηκε ως ο Δράκος του Σέιχ Σου. Μέσα από τις χειμαρρώδεις, υποβλητικές αφηγήσεις εννέα χαρακτηριστικών προσώπων που μιλούν διαφορετικές γλώσσες ανάλογα με τα βιώματα, το χαρακτήρα και το ρόλο που διαδραματίζουν, η αφηγηματική δράση παρακολουθεί το σκηνικό που διαμορφώθηκε στη Θεσσαλονίκη μετά την κατοχή και τον εμφύλιο.
Οι συγκλονιστικές, ωμές καταθέσεις των αφηγητών σκιαγραφούν την ψυχολογία των ανθρώπων και συσχετιζόμενες συνθέτουν το κοινωνικοπολιτικό κλίμα της εποχής ενώ παράλληλα ο μυθιστορηματικός χρόνος παρακολουθεί τον κεντρικό ήρωα φωτίζοντας τις σκοτεινές πτυχές της τραγικής προσωπικότητας του νεαρού Αριστείδη.
Οι συγκλονιστικές, ωμές καταθέσεις των αφηγητών σκιαγραφούν την ψυχολογία των ανθρώπων και συσχετιζόμενες συνθέτουν το κοινωνικοπολιτικό κλίμα της εποχής ενώ παράλληλα ο μυθιστορηματικός χρόνος παρακολουθεί τον κεντρικό ήρωα φωτίζοντας τις σκοτεινές πτυχές της τραγικής προσωπικότητας του νεαρού Αριστείδη.
- GenresLiteratureGreece
209 pages, Paperback
First published January 1, 2011
11 people are currently reading
410 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 55 reviews
February 16, 2019
Ο Αριστείδης Παγκρατίδης, "ο Δράκος του Σέιχ Σού", σαν ένας σύγχρονος Χριστός, παίρνει επάνω του όλες τις αμαρτίες μιας πόλης, αλλά και μιας ολόκληρης εποχής, που ίσως να μην είναι και τόσο μακρινή όσο φαντάζει.
Ο γύρος του θανάτου ανήκει δίκαια στη λίστα με τα κορυφαία σύγχρονα Ελληνικά μυθιστορήματα.
Ο γύρος του θανάτου ανήκει δίκαια στη λίστα με τα κορυφαία σύγχρονα Ελληνικά μυθιστορήματα.
April 21, 2020
Ένα βέρο Σαλονικιώτικο βιβλίο «Ο γύρος του θανάτου», όπου γύρω από το κύριο γεγονός, διάφοροι άνθρωποι της πόλης έχουν να αφηγηθούν τη δική τους ιστορία, τη δική τους εμπειρία με τον Αρίστο Παγκρατίδη. Μαζί με τη σκιαγράφηση του χαρακτήρα και του «ποιού» του διαβόητου «δράκου του Σέιχ-Σου», υφαίνεται ένα φοβερό μωσαϊκό της Θεσσαλονίκης, όπου ο καθένας, μέσα από τη ζωή και την ιστορία του, μέσα από τις γειτονιές που σύχναζε και το επάγγελμά του, δίνει το χρώμα της εποχής των 60s και 70s, την ηθική εικόνα, τις σκοτεινές γωνιές και το τι παιχνίδια παίζονταν μεταξύ των ανθρώπων του υποκόσμου, τη ζωή του περιθωρίου, την πολυπολιτισμικότητα που τόσο χαρακτήριζε διαχρονικά τη Θεσσαλονίκη.
Ο Θωμάς Κοροβίνης, τιμητής των εποχών που έζησε και μελέτησε όπως πολύ καθαρά φαίνεται, έχει να επιδείξει ένα πολύ πλούσιο υλικό στο βιβλίο αυτό με κύριο εργαλείο του τη γλώσσα. Μέσα σε ένα τόσο μικρό βιβλίο, έχει καταφέρει να απλώσει σαν βεντάλια όλες τις ντοπιολαλιές της Σαλονίκης, όπου ο αναγνώστης καλείται να μπει σε ένα άλλο κλίμα κάθε φορά, αυτό του κάθε αφηγητή. Γαλλικά, μάγκικα, λαϊκά, καλιαρντά (γλώσσα μεταξύ των ομοφυλόφιλων) και φυσικά πολλά τουρκικά συνθέτουν ένα πολύ καλό βιβλίο που αναζητά να φωτίσει την άκρως ιντριγκαδόρικη και σκανδαλιστική ιστορία του «δράκου του Σέιχ-Σου» που αναγνωρίστηκε στο πρόσωπο του Αριστείδη Παγκρατίδη, πιθανόν εντελώς άδικα, και ίσως να «αποκαταστήσει» την αλήθεια.
«Κεραυνός και φωτιά να πέσει στα κεφάλια σας. Είμαι αθώος! Είμαι αθώος!»
Ο Θωμάς Κοροβίνης, τιμητής των εποχών που έζησε και μελέτησε όπως πολύ καθαρά φαίνεται, έχει να επιδείξει ένα πολύ πλούσιο υλικό στο βιβλίο αυτό με κύριο εργαλείο του τη γλώσσα. Μέσα σε ένα τόσο μικρό βιβλίο, έχει καταφέρει να απλώσει σαν βεντάλια όλες τις ντοπιολαλιές της Σαλονίκης, όπου ο αναγνώστης καλείται να μπει σε ένα άλλο κλίμα κάθε φορά, αυτό του κάθε αφηγητή. Γαλλικά, μάγκικα, λαϊκά, καλιαρντά (γλώσσα μεταξύ των ομοφυλόφιλων) και φυσικά πολλά τουρκικά συνθέτουν ένα πολύ καλό βιβλίο που αναζητά να φωτίσει την άκρως ιντριγκαδόρικη και σκανδαλιστική ιστορία του «δράκου του Σέιχ-Σου» που αναγνωρίστηκε στο πρόσωπο του Αριστείδη Παγκρατίδη, πιθανόν εντελώς άδικα, και ίσως να «αποκαταστήσει» την αλήθεια.
«Κεραυνός και φωτιά να πέσει στα κεφάλια σας. Είμαι αθώος! Είμαι αθώος!»
September 18, 2020
Μάλλον το καλύτερο ελληνικό βιβλίο ever με αρχιτεκτονική τύπου: πολλές πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις σχετικά με το ίδιο θέμα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση και το θέμα είναι πολύ δυνατό: ο Δράκος του Σέιχ Σου και η στοχοποίηση ενός αθώου από το καθεστώς. Tο ύφος του Κοροβίνη είναι άπιαστο, η ψυχή του κειμένου τα σπάει. Δέκα διαφορετικές φωνές (δέκα νομίζω είναι) ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ υφολογικά και ψυχολογικά διαφορετικές, όχι κάνω πως είναι διαφορετικές. Μέχρι και ο Χριστιανόπουλος που στην αρχή γκρίνιαξε για τα καλιαρντά ενός αφηγητή λέγοντας κάτι σε στυλ: "δεν μιλούσαν έτσι οι πούστηδες το '60", το πήρε πίσω και υποκλίθηκε στην λογοτεχνικότητα του κειμένου. Πώς να μην υποκλιθούμε κι εμείς...
August 9, 2021
Η άδικη καταδίκη του Παγκρατίδη του φερόμενου ως Δράκου του Σειχ Σου είναι πλέον για εμάς τους Θεσσαλονικείς κάτι σαν αστικός μύθος. Πιστεύω ότι το συγκεκριμένο βιβλίο ήταν για τον Κοροβίνη απλώς η αφορμή για να ξεδιπλώσει ένα μωσαϊκό της μεταπολεμικής εποχής της Θεσσαλονίκης. Μια εποχή που όσο κι αν θέλουμε να πιστεύουμε ότι κυριαρχούσε η αξιοσύνη, η εργατικότητα και η αλληλεγγύη δυστυχώς βλέπουμε ότι τα πράγματα δεν ήταν ακριβώς έτσι. Για μένα είχε μεγαλύτερη βαρύτητα γιατί μπορούσα να αναγνωρίσω χαρακτηριστικά σημεία της πόλης, να θυμηθώ ακούσματα από μεγαλύτερους και να χαμογελάσω ενδόμυχα με ντοπιολαλιές εξαιρετικά δοσμένες. Συστήνεται ανεπιφύλακτα σε Θεσσαλονικείς και μη.
July 23, 2017
"Ξαφνικά έβγαλε μια φωνή:
-Μανούλα μου είμαι αθώος!
-Πυρ
Σχεδόν μαζί με το παράγγελμα ακούστηκε και η ομοβροντία. Ένα σώμα λύγισε, έπεσε ανάσκελα. [...]
Ο Αριστείδης Παγκρατίδης, ο "δράκος" του Σέιχ Σου, δεν ζει πια"
Απόσπασμα από την εφημερίδα Ακρόπολις, 17 Φεβρουαρίου 1968
February 19, 2020
-Μανούλα μου, είμαι αθώος.
-Πυρ.
Σχεδόν μαζί με το παράγγελμα ακούσθηκε και η ομοβροντία. Ένα σώμα λύγισε, έπεσε ανάσκελα. Ο επικεφαλής του αποσπάσματος έδωσε τυπικά την χαριστική βολή.
Ημέρα Παρασκευή, ώρα 7.06 π.μ., στο βορειοανατολικό μέρος του Σέιχ Σου – συνήθη τόπο εκτελέσεων. Ο Αριστείδης Παγκρατίδης, ο «δράκος» του Σέιχ Σου, δεν ζει πια.
Ακρόπολις, 17 Φεβρουαρίου 1968
Μ’ έναν πυροβολισμό, ο Αρίστος σταμάτησε ν’ αναπνέει. Βέβαια, δεν ξέρω αν ανέπνευσε ποτέ (αν έζησε, πες το όπως θες) πραγματικά. Δύσκολα παιδικά χρόνια και ακόμα πιο δύσκολα τα επόμενα της σύντομης ζωής του.
Μέσα από τα πρακτικά της δίκης, αποσπάσματα του Τύπου της εποχής και τις αφηγήσεις 9 ανθρώπων που πέρασαν απ’ τη ζωή του Αρίστου -μεταξύ άλλων, ενός παιδικού φίλου, μιας τραγουδίστριας, μιας τραβεστί και ενός αστού που έζησε στο ρετιρέ μιας πολυκατοικίας στη Λεωφόρο Νίκης- ο Κοροβίνης αναρωτιέται πώς μπορείς να θεωρήσεις «δράκο» ένα τέτοιο πλάσμα. Ευαίσθητος, ταλαιπωρημένος και αδικημένος ήταν ο Αρίστος βρε παιδιά, σήκωσε στις πλάτες του τα κρίματα μιας ολόκληρης πόλης (της Θεσσαλονίκης), μάλλον μιας ολόκληρης χώρας (καληνύχτα, Ελλάδα). Να σημειωθεί ότι συνελήφθη την ίδια χρονιά που δολοφονήθηκε ο Γρηγόρης Λαμπράκης και εκτελέστηκε 5 χρόνια μετά, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που το παρακράτος έλυνε και έδενε.
Ο ίδιος ο Αρίστος δεν μιλάει ποτέ. Οι 9 φωνές όμως, με τα διαφορετικά τους ιδιώματα και βιώματα, επιτελούν διπλό ρόλο: (α) συνθέτουν το μωσαϊκό μιας πόλης άλλης -όχι και τόσο μακρινής- εποχής, το οποίο προφανώς αποτελείται από διαφορετικές τάξεις, στην οποία κυριαρχούσε ο ΠΑΟΚ και το λαϊκό τραγούδι, και (β) δίνουν φωνή σ’ ένα ανθρωπάκι που δεν υπερασπίστηκε, ούτε και οι άλλοι, τον ίδιο του τον εαυτό.
Έξυπνη η αφηγηματική επιλογή και το στήσιμο του βιβλίου από τον Κοροβίνη. Πάνω απ’ όλα όμως, ο συγγραφέας δείχνει ότι είναι Άνθρωπος. Πώς αλλιώς να χαρακτηρίσεις κάποιον που, μετά από χρόνια, τιμάει και θρηνεί έναν άνθρωπο που η ζωή του θεωρήθηκε ανάξια σημασίας και πένθους, και προσπαθεί να προστατέψει τη μνήμη και την υπόστασή του;
Έρμε Αρίστο, λίγο πριν σε σκοτώσουν είπες:
Παιδιά, σας παρακαλώ, σκοπεύστε με καλά για να μην τυραννιέμαι.
Είθε μέχρι τώρα να έχει βρει ηρεμία η βασανισμένη σου ψυχή. Έστω και εκεί που είσαι.
-Πυρ.
Σχεδόν μαζί με το παράγγελμα ακούσθηκε και η ομοβροντία. Ένα σώμα λύγισε, έπεσε ανάσκελα. Ο επικεφαλής του αποσπάσματος έδωσε τυπικά την χαριστική βολή.
Ημέρα Παρασκευή, ώρα 7.06 π.μ., στο βορειοανατολικό μέρος του Σέιχ Σου – συνήθη τόπο εκτελέσεων. Ο Αριστείδης Παγκρατίδης, ο «δράκος» του Σέιχ Σου, δεν ζει πια.
Ακρόπολις, 17 Φεβρουαρίου 1968
Μ’ έναν πυροβολισμό, ο Αρίστος σταμάτησε ν’ αναπνέει. Βέβαια, δεν ξέρω αν ανέπνευσε ποτέ (αν έζησε, πες το όπως θες) πραγματικά. Δύσκολα παιδικά χρόνια και ακόμα πιο δύσκολα τα επόμενα της σύντομης ζωής του.
Μέσα από τα πρακτικά της δίκης, αποσπάσματα του Τύπου της εποχής και τις αφηγήσεις 9 ανθρώπων που πέρασαν απ’ τη ζωή του Αρίστου -μεταξύ άλλων, ενός παιδικού φίλου, μιας τραγουδίστριας, μιας τραβεστί και ενός αστού που έζησε στο ρετιρέ μιας πολυκατοικίας στη Λεωφόρο Νίκης- ο Κοροβίνης αναρωτιέται πώς μπορείς να θεωρήσεις «δράκο» ένα τέτοιο πλάσμα. Ευαίσθητος, ταλαιπωρημένος και αδικημένος ήταν ο Αρίστος βρε παιδιά, σήκωσε στις πλάτες του τα κρίματα μιας ολόκληρης πόλης (της Θεσσαλονίκης), μάλλον μιας ολόκληρης χώρας (καληνύχτα, Ελλάδα). Να σημειωθεί ότι συνελήφθη την ίδια χρονιά που δολοφονήθηκε ο Γρηγόρης Λαμπράκης και εκτελέστηκε 5 χρόνια μετά, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που το παρακράτος έλυνε και έδενε.
Ο ίδιος ο Αρίστος δεν μιλάει ποτέ. Οι 9 φωνές όμως, με τα διαφορετικά τους ιδιώματα και βιώματα, επιτελούν διπλό ρόλο: (α) συνθέτουν το μωσαϊκό μιας πόλης άλλης -όχι και τόσο μακρινής- εποχής, το οποίο προφανώς αποτελείται από διαφορετικές τάξεις, στην οποία κυριαρχούσε ο ΠΑΟΚ και το λαϊκό τραγούδι, και (β) δίνουν φωνή σ’ ένα ανθρωπάκι που δεν υπερασπίστηκε, ούτε και οι άλλοι, τον ίδιο του τον εαυτό.
Έξυπνη η αφηγηματική επιλογή και το στήσιμο του βιβλίου από τον Κοροβίνη. Πάνω απ’ όλα όμως, ο συγγραφέας δείχνει ότι είναι Άνθρωπος. Πώς αλλιώς να χαρακτηρίσεις κάποιον που, μετά από χρόνια, τιμάει και θρηνεί έναν άνθρωπο που η ζωή του θεωρήθηκε ανάξια σημασίας και πένθους, και προσπαθεί να προστατέψει τη μνήμη και την υπόστασή του;
Έρμε Αρίστο, λίγο πριν σε σκοτώσουν είπες:
Παιδιά, σας παρακαλώ, σκοπεύστε με καλά για να μην τυραννιέμαι.
Είθε μέχρι τώρα να έχει βρει ηρεμία η βασανισμένη σου ψυχή. Έστω και εκεί που είσαι.
July 18, 2016
"Υπάρχουν άνθρωποι που ζούνε όλη τη ζωή τους καθισμένοι σ' ένα φανταστικό εδώλιο κι είναι σα να τους δικάζουνε αόρατες δυνάμεις. Εικοσιοχτώ χρόνια έζησε ο Αρίστος. Μόνο εικοσιοχτώ τυραννισμένα χρόνια. Όμως να ξέρουμε πως άμα καταδικαστεί κάποιος αθώος, πρέπει μετά θάνατον να δικαιωθεί. Για να ησυχάσει η ψυχή του. Αλλιώς γίνεται βραχνάς κι η σκιά του τριγυρίζει τρελαμένη τις νύχτες και μας κλέβει απ' τη γαλήνη του ύπνου μας. Αν ήταν αθώος ο Αρίστος, πρέπει να δικαιωθεί η μνήμη του. Για να βρει ηρεμία η ψυχούλα του. Αλλιώς δεν θα μας φύγει αυτός ο κόμπος που μας πνίγει χρόνια τώρα. Γιατί πολλοί Θεσσαλονικιοί έχουν πρόβλημα με τον ύπνο τους. Ή αργεί να τους πάρει ή σηκώνονται άξαφνα ταραγμένοι και δεν μπορούν να ξανακοιμηθούν ή κοιμούνται λίγο και πετάγονται τα χαράματα λουσμένοι στον ιδρώτα. Μπορεί να είναι η ψυχή του Αρίστου που τους κλέβει απ' τον ύπνο τους. Μα δεν το ξέρουν."
January 3, 2020
Ένα βιβλίο που πραγματικά αξίζει να διαβαστεί.ΔΙαβαζοντας το σκεφτόμουν ότι λέμε ότι ο κόσμος χάλασε ότι κάποτε δεν ήταν έτσι ότι τα πράγματα κάποτε ήταν πιο αγνα.Ομως όσο η σελίδες γυρνούσαν με λύπη μου καταλάβαινα ότι ο κόσμος πάντα έτσι ήταν σάπιος και βρωμερός ότι η κατρακύλα υπήρχε πάντα.ενα κεφάλαιο για τον κάθε αφηγητή που θα μας πει μέσα από τα δικά του μάτια ποιος ήταν ο αριστος,ο πραγματικός όχι αυτός που κοινωνία αστυνομία και ΜΜΕ κατάφεραν να περάσουν σ��ον κόσμο.Ενας αναγνώστης εδώ πέρα έγραψε για ρωμαλέα πένα ε λοιπόν δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο. Μακάρι τέτοια βιβλία να πέφτουν πιο συχνά στα χέρια μου.
August 1, 2018
Μια μυθιστορηματική βιογραφία που παρουσιάζει τον Αριστείδη Παγκρατίδη μέσα από τα μάτια εννιά ανθρώπων που τον έζησαν, με πολλές λεπτομέρειες και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη μετεμφυλιακή Θεσσαλονίκη και το άσχημο πρόσωπό της.
Απίστευτος ο χειρισμός της γλώσσας από τον Κοροβίνη.
Ό,τι ακριβώς περίμενα κι ακόμη παραπάνω.
Απίστευτος ο χειρισμός της γλώσσας από τον Κοροβίνη.
Ό,τι ακριβώς περίμενα κι ακόμη παραπάνω.
May 11, 2017
Ο Κοροβίνης μας μεταφέρει αριστοτεχνικά στη Θεσσαλονίκη του '50 - '60 όπου 9 εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες μας διηγούνται ιστορίες τους, με κοινό παρονομαστή τον Αριστείδη Παγκρατίδη, γνωστό ως και «δράκο του Σέιχ Σου». Με εντυπωσίασε το πώς άλλαζε το στυλ της γραφής από άτομο σε άτομο ανάλογα με την ανατροφή και το επίπεδο μόρφωσής του καθενός. «Ο γύρος του θανάτου» είναι ένα μικρό αριστούργημα και το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όλους όσους ενδιαφέρονται για τη συγκεκριμένη εποχή και ιδιαίτερα τους Θεσσαλονικείς.
May 6, 2015
Αυτό το βιβλίο με συντάραξε. Πραγματικά έπαθα πλάκα. Και επειδή δεν μπορώ να βρω κάποια παρουσίαση/ κάποιο άρθρο που να με καλύπτει, ας μιλήσει το ίδιο το κείμενο, και μάλιστα μέσα από τα χείλη του συγγραφέα του.
https://www.youtube.com/watch?v=dk_eslHR_t4
"Τη δεκαετία του ’50 είχε διαμορφωθεί στη χώρα μας ένα σκηνικό, όπου όποιος πολίτης δεν είχε συμπεριφορά δουλική ή προσαρμοστική τουλάχιστον στις εξουσιαστικές και κοινωνικές νόρμες της εποχής, όφειλε συχνά να λογοδοτεί.
Μικρό παιδί σφραγίστηκα από το κλίμα απαξίωσης του αυτοπροσδιορισμού και της αυτοδιάθεσης των ανθρώπων.
Ήταν κοινή συνείδηση στην Θεσσαλονίκη ότι ο Παγκρατίδης που εκτελέστηκε το 1968 ως «δράκος του Σέιχ Σου» υπήρξε ένα βολικό θύμα του ενοχικού εκείνου καιρού που τον εξέθρεψε.
Ένα παιδί του πάθους και της μοίρας, που η ιστορία του με βασάνιζε και το μυθιστόρημα που έφτιαξα γύρω από την τραγωδία του εκείνη την εποχή, προέκυψε περίπου σαν μια φυσιολογική γέννα.
Σκύβω πάντοντε πάνω απ’ τα απολωλότα. Μαζεύω τα τσαλαπατημένα άνθη που απομένουν από το ποδοβολητό και το σάρωμα. Η πλούσια γλωσσική ποικιλία που χρησιμοποιώ δεν είναι φτιαχτή, έτσι μιλούσαν πριν από πενήντα χρόνια οι άνθρωποι.
Ένας νεαρός διορθωτής κειμένων ή τυπογράφος μπορεί και να ξενίζεται. Οι εποχές μοιάζει να αλλάζουν αλλά κατ’ ουσίαν επαναλαμβάνονται.
Ο βρόγχος που μας έπνιγε τον καιρό των Θεσσαλονικιών δράκων και του φονικού του Λαμπράκη, τότε που η κοινή ελληνική πιεζόταν απ’ την καθαρεύουσα αλλά πλουτίζονταν από λαϊκά και αργκοτικά τσαλίμια, ξανασχεδιάστηκε σε νέο λουσάτο ντιζάιν για τον μέχρι χτες επαναπαυμένο και ξεγελασμένο μας σβέρκο." - Θωμάς Κοροβίνης
https://www.youtube.com/watch?v=dk_eslHR_t4
"Τη δεκαετία του ’50 είχε διαμορφωθεί στη χώρα μας ένα σκηνικό, όπου όποιος πολίτης δεν είχε συμπεριφορά δουλική ή προσαρμοστική τουλάχιστον στις εξουσιαστικές και κοινωνικές νόρμες της εποχής, όφειλε συχνά να λογοδοτεί.
Μικρό παιδί σφραγίστηκα από το κλίμα απαξίωσης του αυτοπροσδιορισμού και της αυτοδιάθεσης των ανθρώπων.
Ήταν κοινή συνείδηση στην Θεσσαλονίκη ότι ο Παγκρατίδης που εκτελέστηκε το 1968 ως «δράκος του Σέιχ Σου» υπήρξε ένα βολικό θύμα του ενοχικού εκείνου καιρού που τον εξέθρεψε.
Ένα παιδί του πάθους και της μοίρας, που η ιστορία του με βασάνιζε και το μυθιστόρημα που έφτιαξα γύρω από την τραγωδία του εκείνη την εποχή, προέκυψε περίπου σαν μια φυσιολογική γέννα.
Σκύβω πάντοντε πάνω απ’ τα απολωλότα. Μαζεύω τα τσαλαπατημένα άνθη που απομένουν από το ποδοβολητό και το σάρωμα. Η πλούσια γλωσσική ποικιλία που χρησιμοποιώ δεν είναι φτιαχτή, έτσι μιλούσαν πριν από πενήντα χρόνια οι άνθρωποι.
Ένας νεαρός διορθωτής κειμένων ή τυπογράφος μπορεί και να ξενίζεται. Οι εποχές μοιάζει να αλλάζουν αλλά κατ’ ουσίαν επαναλαμβάνονται.
Ο βρόγχος που μας έπνιγε τον καιρό των Θεσσαλονικιών δράκων και του φονικού του Λαμπράκη, τότε που η κοινή ελληνική πιεζόταν απ’ την καθαρεύουσα αλλά πλουτίζονταν από λαϊκά και αργκοτικά τσαλίμια, ξανασχεδιάστηκε σε νέο λουσάτο ντιζάιν για τον μέχρι χτες επαναπαυμένο και ξεγελασμένο μας σβέρκο." - Θωμάς Κοροβίνης
May 9, 2013
Εξαιρετική αποτύπωση μιας εποχής και μιας κοινωνίας που δεν είναι και πολύ μακριά μας.Και όλα αυτά με αφορμή έναν ήρωα θύτη-θύμα.
February 3, 2022
Διαβάζοντας το βιβλίο ένιωσα συγκλονισμένη. Τον πόνεσα τον Άρη... τον έκλαψα... Στάθηκα πάνω στο βιβλίο για μέρες, σκεπτόμενη τί θα άλλαζε αν όλα αυτά συνέβαιναν σήμερα. Σήμερα, που οι αστυνομικές αρχές βασίζονται στα δείγματα dna για να αποδείξουν την ενοχή ή την αθωότητα κάποιου. Σκέφτομαι, ακόμα, πόσο άδικοι είναι μερικοί θάνατοι, πόσο σκληρή ζωή ζουν κάποιοι άνθρωποι και πόσο άδικοι γινόμαστε συχνά εμείς απέναντί τους, βγάζοντας εύκολα συμπεράσματα, κρίνοντας και κατακρίνοντας δίχως να έχουμε στη διάθεσή μας όλα τα δεδομένα...
[ Το σύνολο των σκέψεών μου πάνω στο βιβλίο, εδώ: https://lianikolaou.blogspot.com/2022... ]
[ Το σύνολο των σκέψεών μου πάνω στο βιβλίο, εδώ: https://lianikolaou.blogspot.com/2022... ]
August 10, 2021
Στον πάτο του ξύλινου βαρελιού ανάβουν τα γκάζια. Οι αναθυμιάσεις του πετρελαίου φέρνουν ήδη ζάλη. Φοράς το κράνος. Ακούς χιλιάδες φωνες μες στο κεφάλι σου, μα μόνο μια ξεχωρίζει, αυτή η μόνη φωνή που σε νοιάζεται και λέει: εισαι αθώος.
Συγκεντρώνεσαι. Ρίχνεσαι στο γύρο του θανάτου. Φουλ στροφες. Ο όχλος χειροκροτά το θανατο σου αλλά εσυ εισαι τόσο μονος.
Και οι μόνοι είναι παντα αθώοι.
Συγκεντρώνεσαι. Ρίχνεσαι στο γύρο του θανάτου. Φουλ στροφες. Ο όχλος χειροκροτά το θανατο σου αλλά εσυ εισαι τόσο μονος.
Και οι μόνοι είναι παντα αθώοι.
July 15, 2024
Από την εποχή των αρχαίων τραγουδιών πάντα έτσι πήγαινε ιστορία. Πάντα ψάχναμε για αποδιοπομπαίους τράγους. Για εξιλαστήρια θύματα. Για βολικά αρνιά με μορφή λύκου είμαι παρελθόν λύκου στους οποίους θα μπορούσαμε να φορτώσουμε τα πάντα όλα. Πάντα έτσι ήταν και πάντα έτσι θα είναι γιατί μη νομίζετε πως έβαλε κάνεις μυαλό Με αυτήν και από αυτήν την ιστορία. Κάνεις ανοίξτε τα δελτία ειδήσεων και θα καταλάβετε τι εννοώ. Δείτε την Τατιάνα Στεφανίδου ήταν Ευαγγελάτο μαζί με τα γραφικά του και θα καταλάβετε τι εννοώ. Το παρελθόν πάντα καθόριζε έναν άνθρωπο. Και κατά καιρούς τους στερούσε και τη ζωή. Το έχουμε δει και στα καλύτερα των μυθιστορημάτων βλέπει Βλέπε άθλιους του Ουγκώ και το Γιάννη Αγιάννη του. Κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει από το παρελθόν του. Και όταν το παρελθόν τον βρίσκει είτε θα γίνει Οιδίποδας και θα βγάλει τα μάτια του είτε θα ευχόταν να μπορούσε να ανέβαινε σε μια μηχανή και να κάνει το γύρο του θανάτου.
February 1, 2022
Τι βιβλιάρα! Τι βιβλιάρα!
Ο Θωμάς Κοροβίνης, θεσσαλονικεολάτης, ξετυλίγει σε αυτό το σπονδυλωτό μυθιστόρημα ή σύνολο από σπονδυλωτούς μονολόγους, μυθοπλαστικές μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν από κοντά τον Αριστείδη Παγκρατίδη, που η ιστορία τον θυμάται ευκολότερα σαν κάτι που δεν ήταν, τον Δράκο του Σέιχ Σου. Ναι, ο συγγραφέας είναι προκατειλημμένος, είναι υπέρ του 28χρονου Αρίστου, και αυτό που θέλει είναι να αποκαταστήσει τη μνήμη του παλικαριού που πλήρωσε, κατά τα φαινόμενα, για κάποιον άλλο. Ξεκινώντας από αποκόμματα εφημερίδων και πρακτικά της δίκης, η αφήγηση αρθρώνεται σε δέκα έντονους, συναισθηματικούς, μεστούς μονολόγους, που μέσα από τον Αρίστο και τη σχέση του με τους ομιλητές περιγράφει την κοινωνική ζωή και ιστορία μιας ολόκληρης πόλης από τον Εμφύλιο μέχρι την Δικτατορία. Οι αφηγήσεις, από το επίσημο ύφος των δικαστικών εγγράφων και δημοσιογραφικών άρθρων ως την καθαρεύουσα της καλής κοινωνίας και τις αργκώ των λαϊκών ανθρώπων του λιμανιού, των γυναικών των μικροκακοποιών και τους ομοφυλόφιλων της πιάτσας, αγγίζουν όλη την θεσσαλονικιώτικη κοινωνία. Όλο αυτό γίνεται, ξετυλίγεται με μια γλώσσα που κινείται ανάμεσα στην ελευθεροστομία και αθυροστομία ως την καθαρεύουσα, που ποτέ δεν προκαλεί η ίδια, άλλα θέλει μόνο να αφυπνίσει και να συγκινήσει, να προκαλέσει το συναίσθημα. Μια ιστορία τραγική, του Αρίστου, δίπλα στη γρια-Χαδούλα, στους ήρωες του Βιζυηνού, στη Ρηνιώ του Θεοτόκη, σμιλεμένη σαν ευριπίδειο δράμα. Και μια πόλη που χρωστά μια τιμή σε κάποιον που επισήμως τόσο άνανδρα ατίμωσε, και τη στοιχειώνει, ακόμα, μισό αιώνα και βάλε μετά, μέσα από χείλη επισήμων, "εκείνος ο αντιεισαγγελέας, που τον πολέμησε και υποστήριξε την ενοχή του με λύσσα, πώς τον λέγανε για, που έγινε ύστερα υφυπουργός της σοσιαλιστικής ντεμέκ κυβέρνησης;", αλλά και ανθρώπους καθημερινούς "γιατί πολλοί θεσσαλονικείς έχουνε πρόβλημα με τον ύπνο τους, ή αργεί να τους πάρει ή σηκώνονται άξαφνα ταραγμένοι και δε μπορούν να ξανακοιμηθούν ή κοιμούνται λίγο και πετάγονται τα χαράματα λουσμένοι από τον ιδρώτα. Μπορεί να είναι η ψυχή του Αρίστου που κλέβει από τον ύπνο τους. Μα δεν το ξέρουν".
-Μανούλα μου, είμαι αθώος!
-Πύρ!
Ο Θωμάς Κοροβίνης, θεσσαλονικεολάτης, ξετυλίγει σε αυτό το σπονδυλωτό μυθιστόρημα ή σύνολο από σπονδυλωτούς μονολόγους, μυθοπλαστικές μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν από κοντά τον Αριστείδη Παγκρατίδη, που η ιστορία τον θυμάται ευκολότερα σαν κάτι που δεν ήταν, τον Δράκο του Σέιχ Σου. Ναι, ο συγγραφέας είναι προκατειλημμένος, είναι υπέρ του 28χρονου Αρίστου, και αυτό που θέλει είναι να αποκαταστήσει τη μνήμη του παλικαριού που πλήρωσε, κατά τα φαινόμενα, για κάποιον άλλο. Ξεκινώντας από αποκόμματα εφημερίδων και πρακτικά της δίκης, η αφήγηση αρθρώνεται σε δέκα έντονους, συναισθηματικούς, μεστούς μονολόγους, που μέσα από τον Αρίστο και τη σχέση του με τους ομιλητές περιγράφει την κοινωνική ζωή και ιστορία μιας ολόκληρης πόλης από τον Εμφύλιο μέχρι την Δικτατορία. Οι αφηγήσεις, από το επίσημο ύφος των δικαστικών εγγράφων και δημοσιογραφικών άρθρων ως την καθαρεύουσα της καλής κοινωνίας και τις αργκώ των λαϊκών ανθρώπων του λιμανιού, των γυναικών των μικροκακοποιών και τους ομοφυλόφιλων της πιάτσας, αγγίζουν όλη την θεσσαλονικιώτικη κοινωνία. Όλο αυτό γίνεται, ξετυλίγεται με μια γλώσσα που κινείται ανάμεσα στην ελευθεροστομία και αθυροστομία ως την καθαρεύουσα, που ποτέ δεν προκαλεί η ίδια, άλλα θέλει μόνο να αφυπνίσει και να συγκινήσει, να προκαλέσει το συναίσθημα. Μια ιστορία τραγική, του Αρίστου, δίπλα στη γρια-Χαδούλα, στους ήρωες του Βιζυηνού, στη Ρηνιώ του Θεοτόκη, σμιλεμένη σαν ευριπίδειο δράμα. Και μια πόλη που χρωστά μια τιμή σε κάποιον που επισήμως τόσο άνανδρα ατίμωσε, και τη στοιχειώνει, ακόμα, μισό αιώνα και βάλε μετά, μέσα από χείλη επισήμων, "εκείνος ο αντιεισαγγελέας, που τον πολέμησε και υποστήριξε την ενοχή του με λύσσα, πώς τον λέγανε για, που έγινε ύστερα υφυπουργός της σοσιαλιστικής ντεμέκ κυβέρνησης;", αλλά και ανθρώπους καθημερινούς "γιατί πολλοί θεσσαλονικείς έχουνε πρόβλημα με τον ύπνο τους, ή αργεί να τους πάρει ή σηκώνονται άξαφνα ταραγμένοι και δε μπορούν να ξανακοιμηθούν ή κοιμούνται λίγο και πετάγονται τα χαράματα λουσμένοι από τον ιδρώτα. Μπορεί να είναι η ψυχή του Αρίστου που κλέβει από τον ύπνο τους. Μα δεν το ξέρουν".
-Μανούλα μου, είμαι αθώος!
-Πύρ!
October 13, 2022
Δυνατό βιβλίο. Με αφορμή τη σύλληψη, τη δίκη και θανατική καταδίκη του φερόμενου ως Δράκου του Σέιχ Σου δίνεται η ευκαιρία στον αναγνώστη να γνωρίσει τη μεταπολεμική Θεσσαλονίκη με κάθε λεπτομέρεια. Πόσο ταιριαστά μιλά ο κάθε ένας από τους εννέα αφηγητές (θαύμασα την ποικιλία των κοινωνικών και γεωγραφικών διαλέκτων που αξιοποιεί ο συγγραφέας)! Τι πλούτος πληροφοριών για την κοινωνία της πόλης!
Και φυσικά, στο κέντρο όλων η μορφή του ανθρώπου που φέρεται τελικά να φορτώνεται τα κρίματα άλλων και να γίνεται το εξιλαστήριο θύμα σε μια ούτως ή άλλως νοσηρή εποχή. Η ύψιστη αρχή του ποινικού δικαίου "in dubio pro reo" (το τεκμήριο της αθωότητας λόγω αμφιβολίας) δεν ελήφθη υπόψη οδηγώντας τελικά έναν άνθρωπο στον θάνατο.
Διαβάζοντας το βιβλίο θυμήθηκα τη γνωστή φράση "καλύτερα να αθωωθούν χίλιοι ένοχοι παρά να καταδικαστεί ένας αθώος"...Τραγικό!
Και φυσικά, στο κέντρο όλων η μορφή του ανθρώπου που φέρεται τελικά να φορτώνεται τα κρίματα άλλων και να γίνεται το εξιλαστήριο θύμα σε μια ούτως ή άλλως νοσηρή εποχή. Η ύψιστη αρχή του ποινικού δικαίου "in dubio pro reo" (το τεκμήριο της αθωότητας λόγω αμφιβολίας) δεν ελήφθη υπόψη οδηγώντας τελικά έναν άνθρωπο στον θάνατο.
Διαβάζοντας το βιβλίο θυμήθηκα τη γνωστή φράση "καλύτερα να αθωωθούν χίλιοι ένοχοι παρά να καταδικαστεί ένας αθώος"...Τραγικό!
July 20, 2014
Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, μια ρέουσα γλώσσα που σε παίρνει από τα μούτρα και σε παρασύρει στο σκοτεινό δρόμο του ήρωα.Η απομυθοποίηση μιας εποχής, που παρουσιάζεται σε πολλά βιβλία και ταινίες ως η χρυσή εποχή για την Ελλάδα ως προς την συντροφικότητα των ανθρώπων και την αλληλουποστηριξή τους.
Το τέλος γροθιά στο στομάχι, τελικά ήταν ή δεν ήταν, ήταν δικαστική πλάνη ή οι δικαστές και η αστυνομία θέλανε να αποσυμπιέστούν από την κοινωνική πίεση, ήταν αθώος ή ένοχος ;
Οι θεσσαλονικείς είναι ακόμα διχασμένοι.
Το τέλος γροθιά στο στομάχι, τελικά ήταν ή δεν ήταν, ήταν δικαστική πλάνη ή οι δικαστές και η αστυνομία θέλανε να αποσυμπιέστούν από την κοινωνική πίεση, ήταν αθώος ή ένοχος ;
Οι θεσσαλονικείς είναι ακόμα διχασμένοι.
July 19, 2021
Εξαιρετικό ανάγνωσμα. Εκτός από την ιστορία προφανώς του Αριστείδη Παγκρατίδη, ο οποίος κατηγορήθηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο ως ο "Δράκος του Σέιχ σου", το βιβλίο προσφέρει ανελέητες περιγραφές της ελληνικής και δη της Θεσσαλονικιώτικης κοινωνίας του '50. Ο Κοροβίνης, ξεκάθαρα υπέρ της αθωότητας του Παγκρατίδη, δημιούργησε ένα τρομερό και συναισθηματικά -σε πολλά σημεία- φορτισμένο βιβλίο.
August 2, 2020
Σπαρακτικό. Παρουσιάζει στον αναγνώστη την Ελλάδα που δεν βλέπουμε όλοι. Την παράλληλη ζωή. Που τόση αδικία καμμία φορά δεν την πολυχωράει ο νους μας ρε γαμωτο. Καλογραμμένο, βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την ιδέα του να παρουσιαστεί η υπόθεση Παγκρατίδη ως μέσο για την περιγραφή μιας κοινωνίας, που δημιουργεί δράκους πραγματικούς και κατασκευασμένους.
August 7, 2016
Για ακόμη μια φορά, ο Θωμάς Κοροβίνης μεταφέρει αριστοτεχνικά το κλίμα μιας αλλοτινής εποχής και μας κάνει να αισθανόμαστε παρόντες σε ένα απο τα συγκλονιστικότερα γεγονότα του περασμένου αιώνα για την χώρα.
Κάθε ήρωας του βιβλιου μεταφέρει απο την δική του οπτική το ποιος ήταν ο Αρίστος, ο πραγματικός Αρίστος και όχι αυτός των εφημερίδων και των κουτσομπολιών της εποχής.
Ένα απο τα καλύτερα μυθιστορήματα για την Ελλάδα του '50 που ζούσε ακόμα στην δίκη της σκοταδιστική εποχή, στον δικό της μεσαίωνα.
Κάθε ήρωας του βιβλιου μεταφέρει απο την δική του οπτική το ποιος ήταν ο Αρίστος, ο πραγματικός Αρίστος και όχι αυτός των εφημερίδων και των κουτσομπολιών της εποχής.
Ένα απο τα καλύτερα μυθιστορήματα για την Ελλάδα του '50 που ζούσε ακόμα στην δίκη της σκοταδιστική εποχή, στον δικό της μεσαίωνα.
August 28, 2020
Παρακράτος και προβοκάτορες. Α, ναι και ανώμαλοι παιδόφιλοι. Και μετά σου λένε Νύμφη του Θερμαϊκού και σου χρυσώνουν το χάπι. Ενίοτε και τον δήμαρχο..
December 9, 2024
Νομίζω πως ο πρωταρχικός στόχος του συγγραφέα δεν ήταν τόσο η απεικόνιση της προσωπικότητας του Αριστείδη Παγκρατίδη, όσο η αποτύπωση της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης και της κοινωνίας της που αναμενόμενα επηρέασαν τόσο πολύ το κεντρικό πρόσωπο και την πορεία της ζωής του και εν τέλει του θανάτου του.
Και αυτός ο στόχος επετεύχθει πλήρως! Μέσα από δέκα διαφορετικές αφηγήσεις, ο συγγραφέας μας ταξίδευει στη θεοσκότεινη Θεσσαλονίκη της εποχής για να αναδείξει όλες τις παθογένειες αλλά και τις λιγότερο άσχημες -και ίσως και όμορφες- πλευρές της.
Δυνατό σημείο του βιβλίου η υιοθέτηση διαφορετικού λεξιλογίου και λαλιάς ανάλογα με τον εκάστοτε αφηγητή και αδύναμο το γεγονός πως υπάρχει μία επανάληψη σχετικά με τους χαρακτηρισμούς που αφορούσαν τον άνθρωπο που τελικά εκτέλεστηκε ως ο υποτιθέμενος "Δράκος του Σέιχ Σου". Αν και υποπτεύομαι πως αυτό δικαιολογείται από το γεγονός πως και οι πραγματικές μαρτυρίες επιβεβαίωναν πως πρόκειται για έναν βασανισμένο, κακότυχο και κατά βάθος αγαθό άνθρωπο παρά την αφορμή που τον οδήγησε να κατηγορηθεί για πολλά περισσότερα εγκλήματα από όσα πραγματικά διέπραξε.
Αδιαπραγμάτευτη η λογοτεχνική αξία του αλλά πιστεύω πως "Ο γύρος του θανάτου" αξίζει ιδιαίτερο έπαινο για την ιστορική μνήμη την οποία διαφυλάττει και μεταβιβάζει προς τις επόμενες γενιές, ειδικά των Θεσσαλονικιών, οι οποίοι διαβάζοντας το βιβλίο θα γνωρίσουν πολύ καλύτερα τη σύγχρονη ιστορία της πόλης τους.
Και αυτός ο στόχος επετεύχθει πλήρως! Μέσα από δέκα διαφορετικές αφηγήσεις, ο συγγραφέας μας ταξίδευει στη θεοσκότεινη Θεσσαλονίκη της εποχής για να αναδείξει όλες τις παθογένειες αλλά και τις λιγότερο άσχημες -και ίσως και όμορφες- πλευρές της.
Δυνατό σημείο του βιβλίου η υιοθέτηση διαφορετικού λεξιλογίου και λαλιάς ανάλογα με τον εκάστοτε αφηγητή και αδύναμο το γεγονός πως υπάρχει μία επανάληψη σχετικά με τους χαρακτηρισμούς που αφορούσαν τον άνθρωπο που τελικά εκτέλεστηκε ως ο υποτιθέμενος "Δράκος του Σέιχ Σου". Αν και υποπτεύομαι πως αυτό δικαιολογείται από το γεγονός πως και οι πραγματικές μαρτυρίες επιβεβαίωναν πως πρόκειται για έναν βασανισμένο, κακότυχο και κατά βάθος αγαθό άνθρωπο παρά την αφορμή που τον οδήγησε να κατηγορηθεί για πολλά περισσότερα εγκλήματα από όσα πραγματικά διέπραξε.
Αδιαπραγμάτευτη η λογοτεχνική αξία του αλλά πιστεύω πως "Ο γύρος του θανάτου" αξίζει ιδιαίτερο έπαινο για την ιστορική μνήμη την οποία διαφυλάττει και μεταβιβάζει προς τις επόμενες γενιές, ειδικά των Θεσσαλονικιών, οι οποίοι διαβάζοντας το βιβλίο θα γνωρίσουν πολύ καλύτερα τη σύγχρονη ιστορία της πόλης τους.
September 17, 2014
Παρουσίαση
Το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη O γύρος του θανάτου είναι ένα δυναμικό δραματικό μυθιστόρημα που αναφέρεται στην πολυτάραχη ζωή του Αριστείδη Παγκρατίδη(1940-1968), ο οποίος συνελήφθη και εκτελέστηκε ως ο «Δράκος του Σέιχ Σου». Μέσα από τις χειμαρρώδεις, υποβλητικές αφηγήσεις εννέα χαρακτηριστικών προσώπων που μιλούν διαφορετικές γλώσσες ανάλογα με τα βιώματα, το χαρακτήρα και το ρόλο που διαδραματίζουν, η αφηγηματική δράση παρακολουθεί το σκηνικό που διαμορφώθηκε στη Θεσσαλονίκη μετά την κατοχή και τον εμφύλιο. Οι συγκλονιστικές, ωμές καταθέσεις των αφηγητών σκιαγραφούν την ψυχολογία των ανθρώπων και συσχετιζόμενες συνθέτουν το κοινωνικοπολιτικό κλίμα της εποχής ενώ παράλληλα ο μυθιστορηματικός χρόνος παρακολουθεί τον κεντρικό ήρωα φωτίζοντας τις σκοτεινές πτυχές της τραγικής προσωπικότητας του νεαρού Αριστείδη.
Βραβείο
Ο Θωμάς Κοροβίνης βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2011 για το το Γύρο του Θανάτου.
Κρατικό βραβείο μυθιστορήματος 2011
Ο συγγραφέας Θωμάς Κοροβίνης τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2011 για το Γύρο του Θανάτου.
Το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής αναφέρει:
"Γνωστός φιλόλογος και συνεχιστής του «νέου τόνου» (όρος που εισήγαγε ο συντοπίτης του Κοροβίνη, Γιώργος Ιωάννου, για να χαρακτηρίσει τη στροφή της πεζογραφίας στον τόπο μας σε αντιδιαστολή προς τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό), ο συγγραφέας του Γύρου του Θανάτου μας χαρίζει ένα περίτεχνο μυθιστόρημα κατευθείαν βγαλμένο από τα νεορεαλιστικά πλάνα της μετεμφυλιακής Ελλάδας και τις κοινωνικοπολιτικές της μεταλλάξεις. Στο βιβλίο αυτό, ο Κοροβίνης καταπιάνεται με την πολύκροτη υπόθεση Παγκρατίδη, του δήθεν «Δράκου του Σέιχ Σου», προκειμένου να ξεδιπλώσει το τοπίο μιας Ελλάδας που ακροβατούσε ανάμεσα σε λαϊκά είδωλα και καταπιεσμένες συνειδήσεις και που πάσχιζε να ανιχνεύσει έναν ιδιωτικό χώρο μακριά από το διαποτισμένο στα πολιτικά μίση και έριδες κοινωνικό τοπίο. Πώς όμως να αναπλάσει ο συγγραφέας μια τόσο οριακή περίοδο και μια αληθινή ιστορία χωρίς να παραδοθεί στις ευκολίες του μυθιστορήματος-ντοκουμέντου και στις δημοσιογραφικές του παγίδες; Πώς να μιλήσει για μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, όπως ο Παγκρατίδης, χωρίς να καταλήξει σε ηθικολογικά –και άρα άσχετα με το μυθιστόρημα– συμπεράσματα; Ευφυώς ο Κοροβίνης υιοθετεί τη λύση μιας πολυπρόσωπης αφήγησης δίνοντας μυθιστορηματικά το λόγο στους «πρωταγωνιστές» που συναγελάστηκαν τον Παγκρατίδη, πρόσωπα πολύπαθα και τα ίδια, θύματα μαζί και θύτες, μέλη ενός χορού μιας τραγωδίας δίχως κάθαρση και τέλος. Προσφέρει έτσι στον αναγνώστη την ευκαιρία να εξαγάγει μόνος του τα συμπεράσματά του. Μεταξύ άλλων αρθρώνουν τη δική τους φωνή –αργκό για τους περιθωριακούς, καθαρευουσιάνικη για τους γραμματιζούμενους– ο συμμαθητής που έζησε τον Αρίστο από κοντά στα χρόνια του σχολείου, μαζί με τον οποίο ανακάλυπταν παρέα την τότε αθώα πλευρά της παραβατικότητας, η υπηρέτρια-φίλη της πλύστρας μητέρας του, ο δημοκρατικός αστυνομικός που μιλά ξεκάθαρα για τις «έξυπνες» μεθόδους που υιοθετούσαν τότε στο τμήμα προκειμένου να αποσπάσουν τις πολυπόθητες ομολογίες, ο δωσίλογος περιπτεράς, η ντιζέζ και η τραβεστί με τις οποίες ανέπτυξε ο Αρίστος σχέση –η μοναδική ίσως τρυφερή νότα σε μια κοινωνία ανάλγητη και άπονη. Από την πολυπρισματική αυτή αφήγηση προκύπτει επίσης το προφίλ ενός ανθρώπου-μάρτυρα μιας εποχής που αναζητούσε τα δικά της εξιλαστήρια θύματα, συνεχίζοντας τον φαύλο κύκλο των άδικων πολιτικών εγκλημάτων και λαθεμένων εκτιμήσεων (όχι τυχαία ο συγγραφέας επανέρχεται επανειλημμένως στην υπόθεση Λαμπράκη που έλαβε, επίσης, χώρα στη Θεσσαλονίκη, αναπαριστώντας έτσι το απόλυτο έγκλημα που, σε αντίθεση με την υπόθεση Παγκρατίδη, δεν βιάστηκε να βρει τιμωρό).
Ο πολυφωνικός τρόπος της αφήγησης εύλογα φέρνει στο μυαλό αντίστοιχα περίτεχνα έργα, όπως το HerculineBarbin του Μισέλ Φουκό όπου, μέσα από τους διάφορους αυτόπτες μάρτυρες του θανάτου ενός ερμαφρόδιτου, προκύπτουν θέματα ταυτότητας, προκαταλήψεων και κοινωνικών εντάσεων. Αντίστοιχα, λοιπόν, σε αυτή την ανοιχτή τυπολογία του «λαϊκού» κόσμου που χτίζει το βιβλίο, όπως χαρακτηριστικά τον ξεδιπλώνουν οι διαφορετικές φωνές, ενυπάρχουν ταυτόχρονα το μεγαλείο των προφορικών αφηγήσεων, οι αστικοί μύθοι, οι ήρωες του περιθωρίου, οι ανείπωτες κραυγές μιας ομορφιάς που μπορεί να ενοικεί στο χθαμαλό. Ο Κοροβίνης δένει αρμονικά τα χαρακτηριστικά των πρωταγωνιστών του με τον αντίστοιχο λεκτικό τους κόσμο. Εσκεμμένα αποδίδονται διάφορα ονόματα στον ίδιο τον πρωταγωνιστή. Από τον πιτσιρικά «Αρίστο» μέχρι τον κατηγορούμενο «Αριστείδη» και τον τολμηρό «Γουρουνά» που επιχειρούσε τον «Γύρο του Θανάτου», υπάρχει μια αφηγηματική γραμμή που αναδεικνύει με τρόπο γενεαλογικό περίπλοκες σχέσεις εξουσίας, έρωτα και γνώσης: το πρώτο υλικό μιας σπουδαίας λογοτεχνίας. Κι αυτή μας την χαρίζει αφειδώλευτα ο Κοροβίνης χωρίς ούτε στιγμή να παραχωρεί τα λογοτεχνικά του μέσα σε ευκολίες. Πρόκειται για καλή λογοτεχνία που αναδεικνύει από μόνη της «ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα». Οι ευαίσθητες χορδές που αγγίζει το βιβλίο δεν έχουν τόσο να κάνουν με τις δεδηλωμένες προθέσεις του όσο με τη μυθοπλαστική του δεινότητα και τις πολύπλευρες κοινωνικοπολιτικές παραμέτρους του που αυτή φέρνει στο φως. Ο Γύρος του Θανάτου θα μπορούσε κάλλιστα να συμπεριλαμβάνεται στη βιβλιογραφία των «Σπουδών του Φύλου» ή άλλων τομέων που θίγουν ζητήματα μειονοτήτων πάσης φύσεως. "
Το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη O γύρος του θανάτου είναι ένα δυναμικό δραματικό μυθιστόρημα που αναφέρεται στην πολυτάραχη ζωή του Αριστείδη Παγκρατίδη(1940-1968), ο οποίος συνελήφθη και εκτελέστηκε ως ο «Δράκος του Σέιχ Σου». Μέσα από τις χειμαρρώδεις, υποβλητικές αφηγήσεις εννέα χαρακτηριστικών προσώπων που μιλούν διαφορετικές γλώσσες ανάλογα με τα βιώματα, το χαρακτήρα και το ρόλο που διαδραματίζουν, η αφηγηματική δράση παρακολουθεί το σκηνικό που διαμορφώθηκε στη Θεσσαλονίκη μετά την κατοχή και τον εμφύλιο. Οι συγκλονιστικές, ωμές καταθέσεις των αφηγητών σκιαγραφούν την ψυχολογία των ανθρώπων και συσχετιζόμενες συνθέτουν το κοινωνικοπολιτικό κλίμα της εποχής ενώ παράλληλα ο μυθιστορηματικός χρόνος παρακολουθεί τον κεντρικό ήρωα φωτίζοντας τις σκοτεινές πτυχές της τραγικής προσωπικότητας του νεαρού Αριστείδη.
Βραβείο
Ο Θωμάς Κοροβίνης βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2011 για το το Γύρο του Θανάτου.
Κρατικό βραβείο μυθιστορήματος 2011
Ο συγγραφέας Θωμάς Κοροβίνης τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2011 για το Γύρο του Θανάτου.
Το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής αναφέρει:
"Γνωστός φιλόλογος και συνεχιστής του «νέου τόνου» (όρος που εισήγαγε ο συντοπίτης του Κοροβίνη, Γιώργος Ιωάννου, για να χαρακτηρίσει τη στροφή της πεζογραφίας στον τόπο μας σε αντιδιαστολή προς τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό), ο συγγραφέας του Γύρου του Θανάτου μας χαρίζει ένα περίτεχνο μυθιστόρημα κατευθείαν βγαλμένο από τα νεορεαλιστικά πλάνα της μετεμφυλιακής Ελλάδας και τις κοινωνικοπολιτικές της μεταλλάξεις. Στο βιβλίο αυτό, ο Κοροβίνης καταπιάνεται με την πολύκροτη υπόθεση Παγκρατίδη, του δήθεν «Δράκου του Σέιχ Σου», προκειμένου να ξεδιπλώσει το τοπίο μιας Ελλάδας που ακροβατούσε ανάμεσα σε λαϊκά είδωλα και καταπιεσμένες συνειδήσεις και που πάσχιζε να ανιχνεύσει έναν ιδιωτικό χώρο μακριά από το διαποτισμένο στα πολιτικά μίση και έριδες κοινωνικό τοπίο. Πώς όμως να αναπλάσει ο συγγραφέας μια τόσο οριακή περίοδο και μια αληθινή ιστορία χωρίς να παραδοθεί στις ευκολίες του μυθιστορήματος-ντοκουμέντου και στις δημοσιογραφικές του παγίδες; Πώς να μιλήσει για μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, όπως ο Παγκρατίδης, χωρίς να καταλήξει σε ηθικολογικά –και άρα άσχετα με το μυθιστόρημα– συμπεράσματα; Ευφυώς ο Κοροβίνης υιοθετεί τη λύση μιας πολυπρόσωπης αφήγησης δίνοντας μυθιστορηματικά το λόγο στους «πρωταγωνιστές» που συναγελάστηκαν τον Παγκρατίδη, πρόσωπα πολύπαθα και τα ίδια, θύματα μαζί και θύτες, μέλη ενός χορού μιας τραγωδίας δίχως κάθαρση και τέλος. Προσφέρει έτσι στον αναγνώστη την ευκαιρία να εξαγάγει μόνος του τα συμπεράσματά του. Μεταξύ άλλων αρθρώνουν τη δική τους φωνή –αργκό για τους περιθωριακούς, καθαρευουσιάνικη για τους γραμματιζούμενους– ο συμμαθητής που έζησε τον Αρίστο από κοντά στα χρόνια του σχολείου, μαζί με τον οποίο ανακάλυπταν παρέα την τότε αθώα πλευρά της παραβατικότητας, η υπηρέτρια-φίλη της πλύστρας μητέρας του, ο δημοκρατικός αστυνομικός που μιλά ξεκάθαρα για τις «έξυπνες» μεθόδους που υιοθετούσαν τότε στο τμήμα προκειμένου να αποσπάσουν τις πολυπόθητες ομολογίες, ο δωσίλογος περιπτεράς, η ντιζέζ και η τραβεστί με τις οποίες ανέπτυξε ο Αρίστος σχέση –η μοναδική ίσως τρυφερή νότα σε μια κοινωνία ανάλγητη και άπονη. Από την πολυπρισματική αυτή αφήγηση προκύπτει επίσης το προφίλ ενός ανθρώπου-μάρτυρα μιας εποχής που αναζητούσε τα δικά της εξιλαστήρια θύματα, συνεχίζοντας τον φαύλο κύκλο των άδικων πολιτικών εγκλημάτων και λαθεμένων εκτιμήσεων (όχι τυχαία ο συγγραφέας επανέρχεται επανειλημμένως στην υπόθεση Λαμπράκη που έλαβε, επίσης, χώρα στη Θεσσαλονίκη, αναπαριστώντας έτσι το απόλυτο έγκλημα που, σε αντίθεση με την υπόθεση Παγκρατίδη, δεν βιάστηκε να βρει τιμωρό).
Ο πολυφωνικός τρόπος της αφήγησης εύλογα φέρνει στο μυαλό αντίστοιχα περίτεχνα έργα, όπως το HerculineBarbin του Μισέλ Φουκό όπου, μέσα από τους διάφορους αυτόπτες μάρτυρες του θανάτου ενός ερμαφρόδιτου, προκύπτουν θέματα ταυτότητας, προκαταλήψεων και κοινωνικών εντάσεων. Αντίστοιχα, λοιπόν, σε αυτή την ανοιχτή τυπολογία του «λαϊκού» κόσμου που χτίζει το βιβλίο, όπως χαρακτηριστικά τον ξεδιπλώνουν οι διαφορετικές φωνές, ενυπάρχουν ταυτόχρονα το μεγαλείο των προφορικών αφηγήσεων, οι αστικοί μύθοι, οι ήρωες του περιθωρίου, οι ανείπωτες κραυγές μιας ομορφιάς που μπορεί να ενοικεί στο χθαμαλό. Ο Κοροβίνης δένει αρμονικά τα χαρακτηριστικά των πρωταγωνιστών του με τον αντίστοιχο λεκτικό τους κόσμο. Εσκεμμένα αποδίδονται διάφορα ονόματα στον ίδιο τον πρωταγωνιστή. Από τον πιτσιρικά «Αρίστο» μέχρι τον κατηγορούμενο «Αριστείδη» και τον τολμηρό «Γουρουνά» που επιχειρούσε τον «Γύρο του Θανάτου», υπάρχει μια αφηγηματική γραμμή που αναδεικνύει με τρόπο γενεαλογικό περίπλοκες σχέσεις εξουσίας, έρωτα και γνώσης: το πρώτο υλικό μιας σπουδαίας λογοτεχνίας. Κι αυτή μας την χαρίζει αφειδώλευτα ο Κοροβίνης χωρίς ούτε στιγμή να παραχωρεί τα λογοτεχνικά του μέσα σε ευκολίες. Πρόκειται για καλή λογοτεχνία που αναδεικνύει από μόνη της «ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα». Οι ευαίσθητες χορδές που αγγίζει το βιβλίο δεν έχουν τόσο να κάνουν με τις δεδηλωμένες προθέσεις του όσο με τη μυθοπλαστική του δεινότητα και τις πολύπλευρες κοινωνικοπολιτικές παραμέτρους του που αυτή φέρνει στο φως. Ο Γύρος του Θανάτου θα μπορούσε κάλλιστα να συμπεριλαμβάνεται στη βιβλιογραφία των «Σπουδών του Φύλου» ή άλλων τομέων που θίγουν ζητήματα μειονοτήτων πάσης φύσεως. "
January 5, 2018
Έτσι όπως το κατάλαβα εγώ, αυτό το βιβλίο έχει δύο ενδιαφέρουσες "θεματικές" . Η μία είναι το θέμα του βιβλίου, η περιγραφή του Αριστείδη Παγκρατίδη από όσους τον είχαν με κάποιο τρόπο συναναστραφεί, πάντα βέβαια δια στόματος (μολυβιού δηλαδή) Κοροβίνη. Η δεύτερη (και για μένα η πιο ενδιαφέρουσα) είναι η περιγραφή μιας Θεσσαλονίκης και των ανθρώπων της που δεν υπάρχει πια (και που εγώ δεν πρόλαβα). Συνήθως κάτι τέτοια τα βαριέμαι όμως εδώ δεν συνέβη κάτι τέτοιο και αυτό λέει πολλά για τη γραφή και τη γλώσσα του Κοροβίνη. Το προτείνω ανεπιφύλακτα στους Σαλονικιούς αναγνώστες (εντάξει και όχι μόνο) και ιδιαίτερα σε όσους αγαπούν τον Νίκο Τσιφόρο.
Υ.Γ. Εμένα οι ομιλητές με έπεισαν πάντως.
Υ.Γ. Εμένα οι ομιλητές με έπεισαν πάντως.
June 14, 2021
Πρώτα είδα την θεατρική παράσταση και μου κίνησε το ενδιαφέρον να διαβάσω το βιβλίο. Τον "Δράκο του Σειχ Σου" τον είχα μόνο ακουστά όπως νομίζω όλοι χωρίς να γνωρίζω πολλά για την υπόθεση αν και ήταν πολύ πριν την εποχή μου. Το βιβλίο μέσα απο τις αφηγήσεις του κάθε "μάρτυρα" μας δίνει μια πολύ καθαρή εικόνα της Θεσαλλονίκης του τότε με κοινό παρανομαστή τον Αρίστο. Εμένα με συγκίνησε...ισως επειδή όλοι μίλησαν για εκείνον απο ένα μέρος αγάπης και συμπόνιας. Θέλω να διαβάσω περισσότερα για την υπόθεση και να σεναργιανίσω στην Θεσσαλονίκη έστω και του τώρα. Νομίζω τον σκοπό του τον πέτυχε.
December 30, 2019
4,5 🌟
Σχεδόν αριστούργημα. Τρομερή γραφή & συγκλονιστική ιστορία.
Το σφίξιμο στο στομάχι παραμένει απ την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.
Το μόνο αρνητικό μια μικρή επανάληψη που διακατέχει τις ιστορίες όλων των ηρώων.
Σχεδόν αριστούργημα. Τρομερή γραφή & συγκλονιστική ιστορία.
Το σφίξιμο στο στομάχι παραμένει απ την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.
Το μόνο αρνητικό μια μικρή επανάληψη που διακατέχει τις ιστορίες όλων των ηρώων.
October 2, 2020
4.5
Συγκινητικό έργο μέσα από τις μαρτυρίες 10 ατόμων για τον φερόμενο ως δράκο του Σέιχ σου, Άριστο Παγκρατίδη. Σκιαγραφείται ο χαρακτήρας του,αλλά και ολόκληρη η Θεσσαλονίκη των δεκαετιών 50-60-70!
Πολύγλωσσο,μουσικό,ερωτικό και ταξιδιάρικο!
Προτείνεται ανεπιφύλακτα
Συγκινητικό έργο μέσα από τις μαρτυρίες 10 ατόμων για τον φερόμενο ως δράκο του Σέιχ σου, Άριστο Παγκρατίδη. Σκιαγραφείται ο χαρακτήρας του,αλλά και ολόκληρη η Θεσσαλονίκη των δεκαετιών 50-60-70!
Πολύγλωσσο,μουσικό,ερωτικό και ταξιδιάρικο!
Προτείνεται ανεπιφύλακτα
November 12, 2020
πολύ δυνατή "τοιχογραφία" του χρόνου και του τόπου. Ωμή, χωρίς μισόλογα και φτιασιδώματα όλη η πραγματικότητα της εποχής αναφοράς του. Με ταξίδεψε και έδωσε άλλη διάσταση σε ιστορίες και "θρύλους" που άκουγα στην παιδική μου ηλικία.
Displaying 1 - 30 of 55 reviews