What do you think?
Rate this book
Γκουανό
Πορτραίτο μιας πατρίδας, τοιχογραφία μιας εποχής, η επιτομή της σύγχρονης νεοελληνικής Ιστορίας μέσα από πέντε διαδοχικές αφηγήσεις, όπως οι κρίκοι μιας αλυσίδας.
Η ζωή τριών γυναικών και δύο ανδρών και το κοινό αόρατο νήμα που τους ενώνει.
Από τις μικρές τους γειτονιές μέχρι τη Μεγάλη Πολιτεία, ο Κοσμάς και η Ασπασία με τη Σταυρούλα, ο Γιώργος και η Κατερίνα, αφηγούνται το χρονικό της προσωπικής, αλλά και της συλλογικής μας ενηλικίωσης.
Το βιβλίο ακολουθεί τους χαρακτήρες σε όλη τους τη μυθοπλαστική διαδρομή άλλοτε με ακρίβεια κι άλλοτε με οικονομία. Μας μεταφέρει εναλλάξ από το πρόσφατο παρελθόν στον σημερινό κόσμο, όπως ένας καθρέφτης που έσπασε και κατακερματίστηκε σε αναρίθμητα καθρεφτάκια, σκόρπια πια εδώ κι εκεί, τα οποία αναζητούν το αρχέτυπο ενιαίο είδωλο.
Το Γκουανό δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα παραμύθι, με τα καλά κρυμμένα μυστικά του, βγαλμένα κατευθείαν από το σεντούκι της μνήμης.
Η ζωή τριών γυναικών και δύο ανδρών και το κοινό αόρατο νήμα που τους ενώνει.
Από τις μικρές τους γειτονιές μέχρι τη Μεγάλη Πολιτεία, ο Κοσμάς και η Ασπασία με τη Σταυρούλα, ο Γιώργος και η Κατερίνα, αφηγούνται το χρονικό της προσωπικής, αλλά και της συλλογικής μας ενηλικίωσης.
Το βιβλίο ακολουθεί τους χαρακτήρες σε όλη τους τη μυθοπλαστική διαδρομή άλλοτε με ακρίβεια κι άλλοτε με οικονομία. Μας μεταφέρει εναλλάξ από το πρόσφατο παρελθόν στον σημερινό κόσμο, όπως ένας καθρέφτης που έσπασε και κατακερματίστηκε σε αναρίθμητα καθρεφτάκια, σκόρπια πια εδώ κι εκεί, τα οποία αναζητούν το αρχέτυπο ενιαίο είδωλο.
Το Γκουανό δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα παραμύθι, με τα καλά κρυμμένα μυστικά του, βγαλμένα κατευθείαν από το σεντούκι της μνήμης.
80 pages, Paperback
First published February 19, 2016
24 people want to read
About the author
Γιώργος Γκόζης
6 books7 followersΟ Γιώργος Γκόζης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1970. Σπούδασε Θεολογία στο Α.Π.Θ. Ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Χριστιανικής Λατρείας, Αρχαιολογίας και Τέχνης με ειδίκευση στην Αγιολογία. Μιλάει αγγλικά, ρωσικά και σερβικά. Κέιμενά του έχουν συμπεριληφθεί σε ανθολογίες και θεατρικά έργα. Άρθρα και κριτικές του έχουν δημοσιευθεί σε εφημερίδες και περιοδικά στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Διηγήματά του έχουν μεταφραστεί στα σουηδικά.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
April 3, 2016
Μπραβο για τη χρήση της ελληνικης γλωσσας, τη δομη και τη ροη! Το Γκουανό είναι μια νουβέλα καλοφτιαχμενη και λιτή. Η καθε ιστορια ειναι ενα κομματι Ελλαδα. Οι ηρωες συνδεεονται μεταξυ τους μεσα σε ενα αορατο διχτυ που υφαινει μια αραχνη..Κολλουν στο ιστο της και σχηματιζουν ενα μοναδικο κοσμημα. ΥΓ..Μην ανατρεξεις σε κανενα λεξικο ή εγκυκλοπαιδεια για να βρεις τη σημασια της λέξης Γκουανό! Αγορασε το βιβλιο και μάθε από την τελευταία ιστορία τί πραγματικά σημαίνει..ίσως έτσι να εμπλουτίσεις το λεξιλογίο και τις γνώσεις σου..
March 15, 2017
Επίσημη και ανεπίσημη ιστορία
Ο ρόλος της μνήμης.
Η Ιστορία είναι μια επιστήμη συναρπαστική. Μελετά κυρίως γραπτές πηγές, που μας δίνουν πληροφορίες για το παρελθόν. Η μελέτη των γεγονότων περιλαμβάνει την καταγραφή τους αλλά και τα αίτια που οδήγησαν σε αυτά, όπως και τους γενικούς νόμους της ιστορικής εξέλιξης. Δεν αποτελεί απλή αφήγηση τετελεσμένων γεγονότων αλλά προσπάθεια αναδόμησης και ερμηνείας του παρελθόντος, με στόχο συνήθως την ερμηνεία του παρόντος και την πρόβλεψη του μέλλοντος. Ερευνά τις τάσεις της κοινωνίας σε διάφορες περιόδους και σε διάφορους τομείς, τις οικονομικές συνθήκες, την εξέλιξη του πολιτισμού, της επιστήμης, της φιλοσοφίας και της τέχνης. Θα ασχοληθεί με πρόσωπα που οι αποφάσεις και οι πράξεις τους επηρεάζουν μια ολόκληρη εποχή. Ο συνηθισμένος άνθρωπος αντιμετωπίζεται ως αριθμός, μέρος του συνόλου. Ο αριθμός εργατών στα υφαντουργία του Μάντσεστερ κατά την έκρηξη της Βιομηχανικής Επανάστασης, ο αριθμός των νεκρών στη μάχη της Καλλίπολης, τα θύματα του ολοκαυτώματος. Έτσι έχουν καταγραφεί στην συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας.
Υπάρχει όμως και μια άλλου είδους καταγραφή. Προφορική, γραπτή σε ημερολόγια ή πίσω από παλιές κιτρινισμένες φωτογραφίες. Μια αφήγηση του παππού πριν τον βραδινό ύπνο, μια αφιέρωση ή μια συνταγή ακόμα. Η ιστορία των απλών ανθρώπων που πιάστηκαν στα σαγόνια του μεταίχμιου των εποχών. Που είδαν τις ζωές τους να αλλάζουν από την μια στιγμή στην άλλη. Για αυτούς το κλέος της επίσημης ιστορίας είναι θαμπό.
Η εξιστόρηση των μαρτυριών τους μας είναι απαραίτητη, μας βοηθάει να θυμόμαστε ότι μιλάμε για ανθρώπινες ζωές. Η οικογενειακή ιστορία είναι πολύτιμη. Η αφήγησή της βοηθάει στο να μην σπάσει ο κρίκος που μας συνδέει με το ίδιο μας το παρελθόν. Αυτό είναι ένα από τα πράγματα που θέτει το «Γκουανό». Την διατήρηση της ιδιωτικής μνήμης. Της ιστορίας της οικογένειας. Αν χαθεί θα χαθούν οι ρίζες μας. Θα κοπεί το νήμα που συνδέει τις γενιές των ανθρώπων. Κάθε ατομική μαρτυρία είναι ένα μικρό κομμάτι του μωσαϊκού που λέγεται ανθρωπότητα. Για αυτό το «Γκουανό» είναι ένα σημαντικό βιβλίο. Γιατί, πέρα από τα αδιαμφισβήτητα λογοτεχνικά του χαρίσματα, μας δείχνει τον δρόμο.
Οι άνθρωποι που έζησαν σε σημαντικές στιγμές του 20ου αιώνα λιγοστεύουν. Ας σταθούμε να τους ακούσουμε. Ακούγοντας τους μπορούμε να αποφύγουμε τα τέρατα του παρόντος και του μέλλοντος. Οι ιστορίες τους είναι μια ανάσα που οξυγονώνει τον εγκέφαλό μας. Τις έχουμε ανάγκη. Η μνήμη διαμορφώνει την συνείδησή μας. Δεν είναι εύκολη δουλειά η διατήρησή της. Θέλει κόπο και αγώνα πρώτα με τον ίδιο μας τον εαυτό. Η Σταυρούλα το επισημαίνει στον αγαπημένο της επισκέπτη.«Να διαβάζεις και να θυμάσαι. Τα πάντα, οτιδήποτε. Να μην ξεχνάς. Θέλει κόπο αυτό το τελευταίο.»
Αν νομίζετε δε ότι όλα αυτά αφορούν ένα μακρινό παρελθόν κοιτάξτε γύρω σας, παρατηρήστε έχοντας τα λόγια του Γκόζη στο μυαλό σας. «Παντού υπάρχει λίγο γκουανό ακόμα, εκεί όπου νομίζει ότι η φλέβα έχει μόλις στερέψει.»
Η Κατερίνα –Λίνα από την Νέβεσκα Μακεδονίας. Γεννημένη το 1910. Ορφανή ξεπεσμένη αρχοντοπούλα – Γκουανό.
Ο Γκόγκος Μπρντας ή Γιώργης Μπρέντας Βλάχος με καταγωγή από τη Μοσχόπολη. Γεννημένος το 1912 στη Νέβεσκα . Ορφανός καρβουνιάρης. –Γκουανό
Σταυρούλα από τον Σπαρμό Ολύμπου. Γεννημένη το 1928. Ορφανή και ψυχοκόρη – Γκουανό
Σαρηκοσμάς Σεκερίογλου ή Κοσμάς Νικολαΐδης από το Ιντζέσου της Καππαδοκίας. Γεννημένος το 1914. Πρόσφυγας, ορφανός – Γκουανό.
Ασπασία από την Τυρολόη της Ανατολικής Θρακής. Πρόσφυγας κι ορφανή – Γκουανό.
Πέντε άνθρωποι ανοίγουν την πόρτα τους σε έναν πολυαγαπημένο επισκέπτη. Άνθρωποι λαϊκοί με βασική ή καθόλου μόρφωση. Άνθρωποι που η κοινωνία κάποτε τους θεωρούσε βάρος, τους είχε καταστήσει αποσυνάγωγους. Το πρόσωπό τους όμως είναι καθαρό και τα χέρια τους άξια. Πάλεψαν κι έζησαν παρ’ όλες τις δυσκολίες. Τον προσκαλούν μέσα στο σπίτι τους, στις δουλειές τους. Τα κεράσματα είναι όμορφα τακτοποιημένα, νοικοκυρεμένα. : πέτουρα , ξινόμαυρο κρασί, καφές από ρεβίθι. Τον περιποιούνται: «Καλά όλα αυτά δε λέω, αλλά βάλε κι άλλη ζάχαρη στα πέτουρα, σηκώνουν.» «Έλα στην υγειά μας ακόμα ένα. Αντέχεις; Να χαρώ εγώ!» «Σ’ έπιασα στα λόγια όμως και ξέχασα να σε ρωτήσω πως σου φάνηκε το κριθαρόζουμο;» Καίγονται να πουν την ιστορία τους σε αυτόν, όχι μόνο γιατί είναι η συνέχειά τους ,αλλά γιατί κατέχει την Τέχνη των λέξεων. Αυτός θα συντηρήσει την ιστορία τους. Μια ιστορία πικρή, πολλές φορές αβάσταχτη αλλά γεμάτη θέληση για ζωή και ελευθερία.
Την αφήγηση θα την ξεκινήσει η Κατερίνα. Αυτή θα αρχίσει να υφαίνει τον μύθο. Κι όσο ο επισκέπτης, σαν προσκυνητής, θα περνά από τον ένα αφηγητή στον άλλο, τα γεγονότα στημόνι και υφάδι θα πλέκονται. Οι ιστορίες ενώνονται σχηματίζοντας μια μπάντα σαν αυτές που κρεμούσαν παλιά στους τοίχους. Μια μπάντα με τίτλο «Η Ωραία Ελλάς». Από τους Βαλκανικούς πολέμους στην Μικρασιατική καταστροφή, από τις μετακινήσεις πληθυσμών μέχρι την κατοχή, από τον εμφύλιο μέχρι την ανασυγκρότηση Καραμανλή και την εσωτερική μετανάστευση. Υφασμένη με ζοφερά και λαμπερά χρώματα, όπως οι αναμνήσεις τους.
Εκεί είναι σκυμμένος πάνω στον πάγκο του ο Μίχας Λουπέγκου να φτιάχνει κοσμήματα αφάνταστης ομορφιάς. Ο Θωμάς πατέρας του Γκόγκου με τα στιβαρά του μπράτσα να πριονίζει κορμούς από το Βίτσι. Τα αδέλφια της Σταυρούλας, ο Νίκος θύμα του εμφύλιου, ο Σπύρος εργάτης στην Πάουερ - μετέπειτα ΔΕΗ - να σκάβει τρύπες σε όλη την Ελλάδα για να τοποθετηθούν οι κολώνες. Η αφράτη κα Νιόβη, μαμά του Κοσμά, και ο πατέρας Σάββας με το παχύ τσιγκελωτό μουστάκι. Μια ξεθωριασμένη φωτογραφία με το όνομα Ασπασία γραμμένο.
Εκεί είναι κεντημένη η ανθρωπότητα με το διπλό της πρόσωπο, σαν του Ιανού. Το φωτεινό του εβραίου Σαμπεντάι Μορντώ, αυτού του ισχνού μικροκαμωμένου ανθρώπου με την βαλίτσα γεμάτη βιβλία. Επειδή τον έκρυψε ο Γκόγκος κατά την διάρκεια της κατοχής θα του χαρίσει το σπίτι του πριν την αναχώρησή του για την Χάιφα. Το σκοτεινό πρόσωπο είναι ο θείος της Σταυρούλας . Δοσίλογος, μαυραγορίτης, καταδότης θα πλουτίσει από τον πόνο τον άλλων.
Η Κατερίνα, ο Γκόγκος, η Σταυρούλα, ο Κοσμάς, η Ασπασία μιλάνε στον αγαπημένο τους αλλά σιγά σιγά παίρνεις την θέση του εσύ ο αναγνώστης. Γίνεσαι ο εξομολογητής τους. Εσένα κερνάνε, εσένα τυλίγουν με στοργή. Γιατί ξέρουν ότι καταλαβαίνεις. Φαίνεται στα τελευταία λόγια του Κοσμά πριν μπει στο χειρουργείο «Μωρέ που σε ξέρω εγώ εσένα, σπάω το κεφάλι μου να θυμηθώ. Σαν δικό μας παιδί μοιάζεις, αλλά εκείνο που μ’ έρχεται στο μυαλό μικρό είναι ακόμα. Ίδιοι είστε. Βρε ίδιοι! Είναι κι αυτή η νάρκωση, βλέπεις, που με μέθυσε και δε βοηθάει η μνήμη μου. Άιντε γκελ τώρα, έλα να σε φιλήσω.»
Ο ρόλος της μνήμης.
Η Ιστορία είναι μια επιστήμη συναρπαστική. Μελετά κυρίως γραπτές πηγές, που μας δίνουν πληροφορίες για το παρελθόν. Η μελέτη των γεγονότων περιλαμβάνει την καταγραφή τους αλλά και τα αίτια που οδήγησαν σε αυτά, όπως και τους γενικούς νόμους της ιστορικής εξέλιξης. Δεν αποτελεί απλή αφήγηση τετελεσμένων γεγονότων αλλά προσπάθεια αναδόμησης και ερμηνείας του παρελθόντος, με στόχο συνήθως την ερμηνεία του παρόντος και την πρόβλεψη του μέλλοντος. Ερευνά τις τάσεις της κοινωνίας σε διάφορες περιόδους και σε διάφορους τομείς, τις οικονομικές συνθήκες, την εξέλιξη του πολιτισμού, της επιστήμης, της φιλοσοφίας και της τέχνης. Θα ασχοληθεί με πρόσωπα που οι αποφάσεις και οι πράξεις τους επηρεάζουν μια ολόκληρη εποχή. Ο συνηθισμένος άνθρωπος αντιμετωπίζεται ως αριθμός, μέρος του συνόλου. Ο αριθμός εργατών στα υφαντουργία του Μάντσεστερ κατά την έκρηξη της Βιομηχανικής Επανάστασης, ο αριθμός των νεκρών στη μάχη της Καλλίπολης, τα θύματα του ολοκαυτώματος. Έτσι έχουν καταγραφεί στην συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας.
Υπάρχει όμως και μια άλλου είδους καταγραφή. Προφορική, γραπτή σε ημερολόγια ή πίσω από παλιές κιτρινισμένες φωτογραφίες. Μια αφήγηση του παππού πριν τον βραδινό ύπνο, μια αφιέρωση ή μια συνταγή ακόμα. Η ιστορία των απλών ανθρώπων που πιάστηκαν στα σαγόνια του μεταίχμιου των εποχών. Που είδαν τις ζωές τους να αλλάζουν από την μια στιγμή στην άλλη. Για αυτούς το κλέος της επίσημης ιστορίας είναι θαμπό.
Η εξιστόρηση των μαρτυριών τους μας είναι απαραίτητη, μας βοηθάει να θυμόμαστε ότι μιλάμε για ανθρώπινες ζωές. Η οικογενειακή ιστορία είναι πολύτιμη. Η αφήγησή της βοηθάει στο να μην σπάσει ο κρίκος που μας συνδέει με το ίδιο μας το παρελθόν. Αυτό είναι ένα από τα πράγματα που θέτει το «Γκουανό». Την διατήρηση της ιδιωτικής μνήμης. Της ιστορίας της οικογένειας. Αν χαθεί θα χαθούν οι ρίζες μας. Θα κοπεί το νήμα που συνδέει τις γενιές των ανθρώπων. Κάθε ατομική μαρτυρία είναι ένα μικρό κομμάτι του μωσαϊκού που λέγεται ανθρωπότητα. Για αυτό το «Γκουανό» είναι ένα σημαντικό βιβλίο. Γιατί, πέρα από τα αδιαμφισβήτητα λογοτεχνικά του χαρίσματα, μας δείχνει τον δρόμο.
Οι άνθρωποι που έζησαν σε σημαντικές στιγμές του 20ου αιώνα λιγοστεύουν. Ας σταθούμε να τους ακούσουμε. Ακούγοντας τους μπορούμε να αποφύγουμε τα τέρατα του παρόντος και του μέλλοντος. Οι ιστορίες τους είναι μια ανάσα που οξυγονώνει τον εγκέφαλό μας. Τις έχουμε ανάγκη. Η μνήμη διαμορφώνει την συνείδησή μας. Δεν είναι εύκολη δουλειά η διατήρησή της. Θέλει κόπο και αγώνα πρώτα με τον ίδιο μας τον εαυτό. Η Σταυρούλα το επισημαίνει στον αγαπημένο της επισκέπτη.«Να διαβάζεις και να θυμάσαι. Τα πάντα, οτιδήποτε. Να μην ξεχνάς. Θέλει κόπο αυτό το τελευταίο.»
Αν νομίζετε δε ότι όλα αυτά αφορούν ένα μακρινό παρελθόν κοιτάξτε γύρω σας, παρατηρήστε έχοντας τα λόγια του Γκόζη στο μυαλό σας. «Παντού υπάρχει λίγο γκουανό ακόμα, εκεί όπου νομίζει ότι η φλέβα έχει μόλις στερέψει.»
Η Κατερίνα –Λίνα από την Νέβεσκα Μακεδονίας. Γεννημένη το 1910. Ορφανή ξεπεσμένη αρχοντοπούλα – Γκουανό.
Ο Γκόγκος Μπρντας ή Γιώργης Μπρέντας Βλάχος με καταγωγή από τη Μοσχόπολη. Γεννημένος το 1912 στη Νέβεσκα . Ορφανός καρβουνιάρης. –Γκουανό
Σταυρούλα από τον Σπαρμό Ολύμπου. Γεννημένη το 1928. Ορφανή και ψυχοκόρη – Γκουανό
Σαρηκοσμάς Σεκερίογλου ή Κοσμάς Νικολαΐδης από το Ιντζέσου της Καππαδοκίας. Γεννημένος το 1914. Πρόσφυγας, ορφανός – Γκουανό.
Ασπασία από την Τυρολόη της Ανατολικής Θρακής. Πρόσφυγας κι ορφανή – Γκουανό.
Πέντε άνθρωποι ανοίγουν την πόρτα τους σε έναν πολυαγαπημένο επισκέπτη. Άνθρωποι λαϊκοί με βασική ή καθόλου μόρφωση. Άνθρωποι που η κοινωνία κάποτε τους θεωρούσε βάρος, τους είχε καταστήσει αποσυνάγωγους. Το πρόσωπό τους όμως είναι καθαρό και τα χέρια τους άξια. Πάλεψαν κι έζησαν παρ’ όλες τις δυσκολίες. Τον προσκαλούν μέσα στο σπίτι τους, στις δουλειές τους. Τα κεράσματα είναι όμορφα τακτοποιημένα, νοικοκυρεμένα. : πέτουρα , ξινόμαυρο κρασί, καφές από ρεβίθι. Τον περιποιούνται: «Καλά όλα αυτά δε λέω, αλλά βάλε κι άλλη ζάχαρη στα πέτουρα, σηκώνουν.» «Έλα στην υγειά μας ακόμα ένα. Αντέχεις; Να χαρώ εγώ!» «Σ’ έπιασα στα λόγια όμως και ξέχασα να σε ρωτήσω πως σου φάνηκε το κριθαρόζουμο;» Καίγονται να πουν την ιστορία τους σε αυτόν, όχι μόνο γιατί είναι η συνέχειά τους ,αλλά γιατί κατέχει την Τέχνη των λέξεων. Αυτός θα συντηρήσει την ιστορία τους. Μια ιστορία πικρή, πολλές φορές αβάσταχτη αλλά γεμάτη θέληση για ζωή και ελευθερία.
Την αφήγηση θα την ξεκινήσει η Κατερίνα. Αυτή θα αρχίσει να υφαίνει τον μύθο. Κι όσο ο επισκέπτης, σαν προσκυνητής, θα περνά από τον ένα αφηγητή στον άλλο, τα γεγονότα στημόνι και υφάδι θα πλέκονται. Οι ιστορίες ενώνονται σχηματίζοντας μια μπάντα σαν αυτές που κρεμούσαν παλιά στους τοίχους. Μια μπάντα με τίτλο «Η Ωραία Ελλάς». Από τους Βαλκανικούς πολέμους στην Μικρασιατική καταστροφή, από τις μετακινήσεις πληθυσμών μέχρι την κατοχή, από τον εμφύλιο μέχρι την ανασυγκρότηση Καραμανλή και την εσωτερική μετανάστευση. Υφασμένη με ζοφερά και λαμπερά χρώματα, όπως οι αναμνήσεις τους.
Εκεί είναι σκυμμένος πάνω στον πάγκο του ο Μίχας Λουπέγκου να φτιάχνει κοσμήματα αφάνταστης ομορφιάς. Ο Θωμάς πατέρας του Γκόγκου με τα στιβαρά του μπράτσα να πριονίζει κορμούς από το Βίτσι. Τα αδέλφια της Σταυρούλας, ο Νίκος θύμα του εμφύλιου, ο Σπύρος εργάτης στην Πάουερ - μετέπειτα ΔΕΗ - να σκάβει τρύπες σε όλη την Ελλάδα για να τοποθετηθούν οι κολώνες. Η αφράτη κα Νιόβη, μαμά του Κοσμά, και ο πατέρας Σάββας με το παχύ τσιγκελωτό μουστάκι. Μια ξεθωριασμένη φωτογραφία με το όνομα Ασπασία γραμμένο.
Εκεί είναι κεντημένη η ανθρωπότητα με το διπλό της πρόσωπο, σαν του Ιανού. Το φωτεινό του εβραίου Σαμπεντάι Μορντώ, αυτού του ισχνού μικροκαμωμένου ανθρώπου με την βαλίτσα γεμάτη βιβλία. Επειδή τον έκρυψε ο Γκόγκος κατά την διάρκεια της κατοχής θα του χαρίσει το σπίτι του πριν την αναχώρησή του για την Χάιφα. Το σκοτεινό πρόσωπο είναι ο θείος της Σταυρούλας . Δοσίλογος, μαυραγορίτης, καταδότης θα πλουτίσει από τον πόνο τον άλλων.
Η Κατερίνα, ο Γκόγκος, η Σταυρούλα, ο Κοσμάς, η Ασπασία μιλάνε στον αγαπημένο τους αλλά σιγά σιγά παίρνεις την θέση του εσύ ο αναγνώστης. Γίνεσαι ο εξομολογητής τους. Εσένα κερνάνε, εσένα τυλίγουν με στοργή. Γιατί ξέρουν ότι καταλαβαίνεις. Φαίνεται στα τελευταία λόγια του Κοσμά πριν μπει στο χειρουργείο «Μωρέ που σε ξέρω εγώ εσένα, σπάω το κεφάλι μου να θυμηθώ. Σαν δικό μας παιδί μοιάζεις, αλλά εκείνο που μ’ έρχεται στο μυαλό μικρό είναι ακόμα. Ίδιοι είστε. Βρε ίδιοι! Είναι κι αυτή η νάρκωση, βλέπεις, που με μέθυσε και δε βοηθάει η μνήμη μου. Άιντε γκελ τώρα, έλα να σε φιλήσω.»
October 18, 2017
4,5*
5 ιστορίες ζωής σαν κρίκοι αλυσίδας, αλληλένδετες και όμορφα συνδεδεμένες. Η ιστορία της Κατερίνας ή Λίνας, του Γιώργου ή Γκόγκου, της Σταυρούλας, του Κοσμά και της Ασπασίας. Η αγαπημένη μου, αυτή του Κοσμά. Ωραίος λόγος, στακάτος και άμεσος. Οι ιστορίες ενδιαφέρουσες και με ωραία πλοκή. Εξαιρετικό βιβλίο που αν και ολιγοσέλιδο έχει πολλά να σου πει!
5 ιστορίες ζωής σαν κρίκοι αλυσίδας, αλληλένδετες και όμορφα συνδεδεμένες. Η ιστορία της Κατερίνας ή Λίνας, του Γιώργου ή Γκόγκου, της Σταυρούλας, του Κοσμά και της Ασπασίας. Η αγαπημένη μου, αυτή του Κοσμά. Ωραίος λόγος, στακάτος και άμεσος. Οι ιστορίες ενδιαφέρουσες και με ωραία πλοκή. Εξαιρετικό βιβλίο που αν και ολιγοσέλιδο έχει πολλά να σου πει!
November 1, 2017
Εξαιρετικά δυνατός και πλούσιος λόγος γεμάτος συναισθήματα. Διαμάντι, έστω και μικρό!
July 17, 2017
Τρομερό βιβλιο!
December 17, 2022
Ο ξεριζωμός, η προσφυγιά και η γλώσσα της. Αυτό θα έβαζα ως υπότιτλο, όταν όμως είναι διηγημένη από κάποιον που καλά κρατεί τα εργαλεία τους. Είτε από βίωμα που φαίνεται γιατί σκάει αύτανδρο πίσω απ΄τις γραμμές, είτε από ικανότητα χειρισμού των λέξεων, τη γλωσσοπλαστική και την κληρονομική εκείνη ιδιότητα που η γλώσσα ηδονικά παρέχει στο Γιώργο Γκόζη, αποτέλεσμα μελέτης και ενασχόλησης που ενώ φαίνεται αβίαστο, καταλαβαίνουμε ότι εμπεριέχεται στο χειρισμό της. «Μόνο αν σου αρέσουν όμως. ΄Οχι αν σου χρειάζονται».
Γιατί πώς αλλιώς να δένουν έτσι ηδονικά οι ντοπιολαλιές, τα ιδιώματα τα τοπικά, η μορφωτική επίδραση στη χρήση των λέξεων και στην καταγραφή των αναμνήσεων, έτσι που, όποια και αν είναι η φωνή απ΄τις πολλές των αφηγητών της νουβέλας, να μας παίρνει μαζί της εξίσου; Να μας χώνει στις ιστορίες, όχι ως αναγνώστες απλά, αλλά ως πολεμικούς ανταποκριτές, παρατηρητές καταγραφής μνήμης, λογοτεχνικούς ληξίαρχους. «Ταξιδεύει η μνήμη μέσα από το κρασί σαν το αίμα μέσα στη φλέβα.»
Η διαδρομή του αίματος έχει επίσης θεματογραφική ταυτότητα. Η περιγραφή έχει θέση. Επιλέγει τις ιστορικές στιγμές με συναίσθημα, τις καταγράφει ιστορικά αλλά τις ντύνει με το αποτύπωμά της στον άνθρωπο. Στον κάτοικο. Στον πρόσφυγα. Στο παιδί, στον ενήλικα. Ντύνει το αίμα με μυρωδιές, αρώματα, οι αναμνήσεις έχουν χρώματα, είναι καρφιά που πονάνε, έχουν αποδοχή, αλλά όχι συμβιβασμό.
Το πολυκομποστοποιημένο γκουανό, είναι αποτέλεσμα ενδελεχούς ενασχόλησης και φροντίδας. Η ηδονική διαδρομή μέσα στις λέξεις έχει σεβασμό απέραντο για το κορμί της. Για την γενετική καταβολή και εξέλιξή τους στους αιώνες και στις χώρες. Τα ορφανεμένα συναισθήματα είναι δυνατά, κι οι ορφανεμένοι άνθρωποι είναι λεβέντικες οντότητες, αν και ιστορικά θύματα.
Η κοινοτοπία του κακού νικά; Μα όχι, γιατί η μνήμη ουσίας, η κληρονομιά των νυχτερίδων επιστρέφει δυνατή και κυριαρχεί στις κακουχίες. Συνταγογραφήθηκαν χαρτομάντηλα, αρχικώς γερμανικής φίρμας, για την αντιμετώπιση της ανάγνωσης αυτής. Αλλά δεν κρίθηκαν απαραίτητα τελικώς.
Τα δάκρυα, υπερήφανα, πότισαν, λέξεις, γραμμές, σελίδες, υφάσματα επιπλώσεων, ρούχα. ΄Εγιναν το πιο θρεπτικό γκουανό σε μια «πυρίκαυστο διαδρομή» υπηρετημένη μέχρι τέλους στο όνομα της αλήθειας. Στο όνομα της Αγάπης με την αγιολογική έννοια που ο συγγραφέας ξέρει να μεταδίδει με τη γραφή του. Να ενσταλάζει μέσα σ΄αυτήν. Από το Γκουανό, ως τη Θραύση Κρυστάλλων κι από κει στο Ζαφείρη, μη φοβάσαι, Πάρε μια βέσπα. Με πίστη στο Μητερικό της Θράκης, ασφαλώς.
ΨΑΧΝΕΙΣ, ΛΕΕΙ, ΓΙΑ ΣΠΑΝΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΦΡΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΩΝ: Η ΚΑΤΑΠΟΣΙΣ ΤΟΥ ΒΛΩΜΟΥ. ΤΟ ΡΙΝΙΚΟΝ ΕΚΝΕΦΩΜΑ.Η ΑΠΡΟΧΡΕΜΨΙΣ. Ο ΚΝΗΣΜΟΣ. Η ΓΕΛΗ. ΜΑ ΣΕ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΚΙ ΑΣ ΜΗΝ ΞΕΡΩ ΓΡΑΜΜΑΤΑ. ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΚΑΤΕΧΕΙΣ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ. ΝΑ ΤΙΣ ΛΥΝΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΙΣ ΔΕΝΕΙΣ. ΝΑ ΤΙΣ ΚΑΝΕΙΣ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΚΑΙ ΝΑ ΤΙΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΕΙΣ ΞΑΝΑ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΑΛΛΟ ΤΡΟΠΟ. ΝΑ ΤΟΥΣ ΔΙΝΕΙΣ ΝΕΟ ΝΟΗΜΑ. ΝΑ ΤΙΣ ΚΡΑΤΑΣ ΕΣΥ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΛΙΝΑΡΙ, ΟΠΩΣ ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΑΠΟ ΤΑ ΓΚΕΜΙΑ. ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΠΩΣ ΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ ΤΟ ΚΑΘΕ ΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΛΦΑΒΗΤΑΣ. ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΕ ΣΗΜΕΙΟΥ ΣΤΙΞΗΣ, ΤΗΣ ΚΑΘΕ ΣΥΛΛΑΒΗΣ. ΚΑΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΟΥ: ΝΑ ΟΡΙΖΕΙΣ ΕΣΥ ΤΟΝ ΚΑΘΕ ΤΟΝΟ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΠΑΡΑΤΑΙΡΟ ΣΧΗΜΑ ΛΟΓΟΥ.
{Ο Ζαφείρης με τη βέσπα του είχε ήδη υπάρξει Γκουανό.}
Γκουανό
Εκδόσεις Πόλις
Γιατί πώς αλλιώς να δένουν έτσι ηδονικά οι ντοπιολαλιές, τα ιδιώματα τα τοπικά, η μορφωτική επίδραση στη χρήση των λέξεων και στην καταγραφή των αναμνήσεων, έτσι που, όποια και αν είναι η φωνή απ΄τις πολλές των αφηγητών της νουβέλας, να μας παίρνει μαζί της εξίσου; Να μας χώνει στις ιστορίες, όχι ως αναγνώστες απλά, αλλά ως πολεμικούς ανταποκριτές, παρατηρητές καταγραφής μνήμης, λογοτεχνικούς ληξίαρχους. «Ταξιδεύει η μνήμη μέσα από το κρασί σαν το αίμα μέσα στη φλέβα.»
Η διαδρομή του αίματος έχει επίσης θεματογραφική ταυτότητα. Η περιγραφή έχει θέση. Επιλέγει τις ιστορικές στιγμές με συναίσθημα, τις καταγράφει ιστορικά αλλά τις ντύνει με το αποτύπωμά της στον άνθρωπο. Στον κάτοικο. Στον πρόσφυγα. Στο παιδί, στον ενήλικα. Ντύνει το αίμα με μυρωδιές, αρώματα, οι αναμνήσεις έχουν χρώματα, είναι καρφιά που πονάνε, έχουν αποδοχή, αλλά όχι συμβιβασμό.
Το πολυκομποστοποιημένο γκουανό, είναι αποτέλεσμα ενδελεχούς ενασχόλησης και φροντίδας. Η ηδονική διαδρομή μέσα στις λέξεις έχει σεβασμό απέραντο για το κορμί της. Για την γενετική καταβολή και εξέλιξή τους στους αιώνες και στις χώρες. Τα ορφανεμένα συναισθήματα είναι δυνατά, κι οι ορφανεμένοι άνθρωποι είναι λεβέντικες οντότητες, αν και ιστορικά θύματα.
Η κοινοτοπία του κακού νικά; Μα όχι, γιατί η μνήμη ουσίας, η κληρονομιά των νυχτερίδων επιστρέφει δυνατή και κυριαρχεί στις κακουχίες. Συνταγογραφήθηκαν χαρτομάντηλα, αρχικώς γερμανικής φίρμας, για την αντιμετώπιση της ανάγνωσης αυτής. Αλλά δεν κρίθηκαν απαραίτητα τελικώς.
Τα δάκρυα, υπερήφανα, πότισαν, λέξεις, γραμμές, σελίδες, υφάσματα επιπλώσεων, ρούχα. ΄Εγιναν το πιο θρεπτικό γκουανό σε μια «πυρίκαυστο διαδρομή» υπηρετημένη μέχρι τέλους στο όνομα της αλήθειας. Στο όνομα της Αγάπης με την αγιολογική έννοια που ο συγγραφέας ξέρει να μεταδίδει με τη γραφή του. Να ενσταλάζει μέσα σ΄αυτήν. Από το Γκουανό, ως τη Θραύση Κρυστάλλων κι από κει στο Ζαφείρη, μη φοβάσαι, Πάρε μια βέσπα. Με πίστη στο Μητερικό της Θράκης, ασφαλώς.
ΨΑΧΝΕΙΣ, ΛΕΕΙ, ΓΙΑ ΣΠΑΝΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΦΡΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΩΝ: Η ΚΑΤΑΠΟΣΙΣ ΤΟΥ ΒΛΩΜΟΥ. ΤΟ ΡΙΝΙΚΟΝ ΕΚΝΕΦΩΜΑ.Η ΑΠΡΟΧΡΕΜΨΙΣ. Ο ΚΝΗΣΜΟΣ. Η ΓΕΛΗ. ΜΑ ΣΕ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΚΙ ΑΣ ΜΗΝ ΞΕΡΩ ΓΡΑΜΜΑΤΑ. ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΚΑΤΕΧΕΙΣ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ. ΝΑ ΤΙΣ ΛΥΝΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΙΣ ΔΕΝΕΙΣ. ΝΑ ΤΙΣ ΚΑΝΕΙΣ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΚΑΙ ΝΑ ΤΙΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΕΙΣ ΞΑΝΑ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΑΛΛΟ ΤΡΟΠΟ. ΝΑ ΤΟΥΣ ΔΙΝΕΙΣ ΝΕΟ ΝΟΗΜΑ. ΝΑ ΤΙΣ ΚΡΑΤΑΣ ΕΣΥ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΛΙΝΑΡΙ, ΟΠΩΣ ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΑΠΟ ΤΑ ΓΚΕΜΙΑ. ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΠΩΣ ΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ ΤΟ ΚΑΘΕ ΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΛΦΑΒΗΤΑΣ. ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΕ ΣΗΜΕΙΟΥ ΣΤΙΞΗΣ, ΤΗΣ ΚΑΘΕ ΣΥΛΛΑΒΗΣ. ΚΑΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΟΥ: ΝΑ ΟΡΙΖΕΙΣ ΕΣΥ ΤΟΝ ΚΑΘΕ ΤΟΝΟ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΠΑΡΑΤΑΙΡΟ ΣΧΗΜΑ ΛΟΓΟΥ.
{Ο Ζαφείρης με τη βέσπα του είχε ήδη υπάρξει Γκουανό.}
Γκουανό
Εκδόσεις Πόλις
Displaying 1 - 6 of 6 reviews