بهرام چوبين از ترجمه تاريخ طبری

شاهکارهای ادبیات فارسی #03

by محمد بن جریر الطبری, Zabihollah Safa

بهرام چوبین از سرداران هرمز پادشاه ساسانی بوده و پس از سرکوبی مخالفان هرمز در شرق ایران در منطقه ارمنستان و آذربایجان مدعی حکومت می‌شود و بر خسرو پیروز می‌شو دو خسرو پرویز به امپراطور روم شرقی پناه می‌برد و به کمک این امپراطور بهرام چوبین شکست می‌خورد و کشته می‌شود.

38 pages, Paperback

First published April 1, 1965

Reviews

[Ebi · Rating 4 out of 5]

تاریخ طبری بیش از هزار سال پیش به عربی نوشته شده و سپس شاهی از شاهان سامانی، منصور نام که وطن پرستی و دلبستگی اش به زبان فارسی زبانزد است در تاریخ، دستور به برگردان آن به فارسی دری می دهد، نامش می شود تاریخ بلعمی که این داستان بهرام چوبین از آن برگردان است در واقع و این داستان در نگارش عربی وجود ندارد.
به روایتی تاریخ بلعمی بعد از شاهنامه ی ابومنصوری قدیمی ترین نثر فارسی دری ست و با این حال یکی از روان ترین متون تاریخی ای بود که خوانده ام، نثری به شدت روان و بدور از واژه سازی های عجیب و صناعت های ادبی پیچیده. چراکه این عربی مآبی قرن های بعد هنوز جا نیفتاده و هنوز کلمات و ساختارهای فارسی ارجح هستند، کلماتی و ساختارهایی مانند "نه دشمنند"، "آهنگ ایشان کنند"، "ازیرا"، "ایدون"، "ایدر" "دی باز به معنی دیروز".
خوشحالم از اینکه حال و روز ما چندان خراب نشده که نتوانیم به مانند بسیاری از کشورهای همجوار متون قدیمی خود را بخوانیم و امید دارم این ارتباط کماکان حفظ شود چه مردمی که نتوانند با گذشته ی خود ارتباط برقرار کنند همانا از خود بیگانه شده اند و ازخودبیگانگی دردیست جهان شمول در این دوران. قدر باید دانست و در حد توان تلاش کرد برای اشاعه ی این متون. چنین باد...