Οι άνθρωποι αν αφεθούν στο μοιραίο, δεν αλλάζουν επειδή ο καιρός περνάει. Απλώς η φθορά τους αλλοιώνει και γερνούν και πεθαίνουν μέσα στην παραίτηση. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν αν αφεθούν στο μοιραίο, επειδή έζησαν κάποια συνταρακτικά γεγονότα. Θα τα ξεχάσουν την επόμενη στιγμή, δίχως να αφήσουν να τους αγγίξουν. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν αν αφεθούν στο μοιραίο, επειδή ερωτεύτηκαν. Θα ξενερώσουν μετά από την πρώτη απογοήτευση. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν αν αφεθούν στο μοιραίο, επειδή άλλαξε η οικονομική τους περιουσία. Θα γίνουν απλώς χειρότεροι. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν αν αφεθούν στο μοιραίο, επειδή το βιογραφικό τους θα γεμίζει με πολλούς ακαδημαϊκούς τίτλους. Η ζωή τους θα είναι άδεια. Οι άνθρωποι αλλάζουν αν... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Ξεκίνησε πολύ δυνατά, με πολύ εύστοχες και ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για την ανθρώπινη φύση και πως αντιμετωπίζεται η αλλαγή και από αυτόν που θέλει/προσπαθεί να αλλάξει αλλά και από τους γύρω του, όπως και αν είναι εφικτή τελικά η αλλαγή. Κάποια σχόλια του με έκαναν να ξανασκεφτώ εικόνες και απόψεις που είχα ήδη σχηματίσει και να τις επεξεργαστώ κάτω από νέο πρίσμα, κάτι που εκτίμησα ιδιαιτέρως.
Ενώ όμως το πρώτο μισό ήταν πολύ δυνατό, το δεύτερο μισό θεωρώ ήταν εν γένει περιττό και αναμασούσε αυτά που είχαν ήδη αναφερθεί σε προηγούμένα κεφάλαια. Ειδικά προς το τέλος, ένιωσα πως ξέφευγε αρκετά από το θέμα του και είχε χάσει το ενδιαφέρον και το ρυθμό που είχε αρχικά. Γενικά πιστεύω ότι το βιβλίο αυτό θα μπορούσε να έχει τις μισές σελίδες και να έχει εκφράσει τις απόψεις του συγγραφέα το ίδιο ή και περισσότερο αποτελεσματικά. Επίσης, είχε ελάχιστες ιστορίες από πραγματικές συνεδρίες/πελάτες του κ. Καραγιάννη, από τις οποίες έλειπε ο σχολιασμός και αφηνόταν στην κρίση του αναγνώστη να καταλάβει πως συνδεόταν αυτά που είχαν ειπωθεί μέσα στο κεφάλαιο με τα γεγονότα της ιστορίας (αρκετές φορές αυτό ήταν ξεκάθαρο αλλά όχι πάντα). Τέλος, έλειπαν εντελώς κάποιες πρακτικές συμβουλές σχετικά με το πως να αντιμετωπίσει ένας άνθρωπος που θέλει να αλλάξει τις τυχόν αντιδράσεις των οικείων του, ή και τη δική του αναβλητικότητα.
Αντίθετα, στο τελευταίο μέρος του βιβλίου ο συγγραφέας δεν παρέλειπε να αναφέρει συχχνά πυκνά, πόσο καλό κάνει η ψυχοθεραπεία σε όποιον βρίσκεται σε αυτή τη φάση, πως ο ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει αυτές τις καταστάσεις και πόσο δύσκολο είναι να τα καταφέρει κάποιος μόνος του, με αποτέλεσμα να ακούγεται σαν να έψαχνε για νέους πελάτες, κάτι που έδρασε πολύ αρνητικά σε μένα τουλάχιστον και με άφησε με μια κακή εικόνα για ένα βιβλίο που ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς.
Όσο για την ερώτηση του τίτλου, πιστεύω η απάντηση είναι φανερή για όποιον τον έχει απασχολήσει έστω και λίγο το θέμα:
Ένα βιβλίο που θα μπορούσε να είναι εξαιρετικό, αν σταματούσε στις πρώτες 300 περίπου σελίδες, γιατί από εκεί και μετά αρχίζει η κατηφόρα. Στο "καλό" κομμάτι του βιβλίου, με εξαιρετικό "στακάτο" λόγο, ο συγγραφέας θίγει πληθώρα θεμάτων και διαστάσεων που αφορούν την προσωπική αλλαγή. Πραγματικά εξαιρετικά κείμενα! Στο λιγότερο καλό κομμάτι του βιβλίου, ο συγγραφέας μου θύμισε αρκετά το άλλο του (προβληματικό, αν και δημοφιλές) βιβλίο με τίτλο "Έρωτας ή τίποτα" λόγω της προσφυγής σε στερεότυπα αλλά και επιλεγμένες ιστορίες που αφήνονται σε "προφανείς" βολικές (για τον συγγραφέα) ερμηνείες.
Εκεί που έφαγα χαστούκι ήταν στην ιδέα του ότι ο θεραπευτής πρέπει να αγαπήσει τον θεραπευόμενο και ο θεραπευόμενος να αγαπήσει τον θεραπευτή, για να γίνει η αλλαγή (στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία). Ό,τι έχει γραφτεί και ειπωθεί για μεταβίβαση, αντιμεταβίβαση, συναισθηματική εμπλοκή στη θεραπεία μέσα σε τρεις σελίδες γίνεται πυροτέχνημα! Αδυνατώ να σχολιάσω περισσότερο, οι ειδικοί καταλαβαίνουν τι εννοώ, οι μη ειδικοί θα έλεγα να προσέχουν πού πάνε για ψυχοθεραπεία!
Θα αναφέρω, γιατί δεν αντέχω να μην το κάνω, την εξαιρετικά επιπόλαια και μονοδιάστατη και στερούμενης οποιασδήποτε επιστημονικής και κλινικής επιβεβαίωσης "εξήγηση" των κρίσεων πανικού, που ενώ ουσιαστικά είναι αποτέλεσμα της κακοδιαχείρισης, συσσώρευσης και ανεξέλεγκτης σωματοποίησης αρνητικών συναισθημάτων που ξεκινάει από την παιδική ακόμα ηλικία και σχετίζεται κυριολεκτικά με ΑΠΕΙΡΑ ζητήματα και καταστάσεις που μπορεί απασχολούν το άτομο, στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται αποκλειστικά και απόλυτα ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης των επιθυμιών με την μη εκπλήρωσή τους. Και λανθασμένα, και απόλυτα!
Επίσης, όπως πολύ ωραία επισημάνθηκε σε άλλη κριτική του βιβλίου, στο "δεύτερο" κομμάτι του βιβλίου ο συγγραφέας ολοφάνερα προσπαθεί να πείσει τον αναγνώστη για την αξία της ψυχοθεραπείας στην υποστήριξη για την προσωπική αλλαγή. Δεν αντιλέγω ότι μπορεί σε κάποιους και υπό συνθήκες να είναι χρήσιμη έως και απαραίτητη, αλλά ο τρόπος προβολής και επιμονής σε συνδυασμό με κάποιες λίγο έως και πολύ λαθεμένες απόψεις του συγγραφέα (όπως π.χ. αυτή που προανέφερα για τις κρίσεις πανικού) που προβάλλονται ως απόλυτες και σωτήριες αλήθειες, κάνει το κείμενο έως και αποκρουστικό, τουλάχιστον για αυτούς που έχουν τη γνώση και μπορούν να καταλάβουν και να συγκρίνουν.
Θα έβαζα 4 αστέρια στο "πρώτο" μέρος και 0 (ναι, μηδέν, ολογράφως) στο "δεύτερο" μέρος, οπότε έτσι βγαίνει ο μέσος όρος στα 2 αστέρια. Το "πρώτο" μέρος θα το ξαναδιαβάσω πάντως πολύ ευχαρίστως!
Υπέροχο βιβλίο. Ο κ. Καραγιάννης, με πολύ ζωντανό λόγο και αμεσότητα, απευθύνεται στον καθένα ατομικά και όχι σε μια μάζα. Δεν γράφει σαν γιατρός σε νεκροτομείο αλλά σαν άνθρωπος που αγαπά τους ανθρώπους, έχει ελπίδα και πιστεύει στην αλλαγή γιατί πιστεύει σε αυτό το 1% στον άνθρωπο που είναι ικανό για τις μεγαλύτερες αλλαγές και ομορφότερες αλλαγές στην ζωή. Είναι ένα βιβλίο που δεν στοχεύει να εντυπωσιάσει τους γνώστες/ερευνητές αλλά να ωθήσει προς την αλλαγή, προς την φυσική ροή οποιασδήποτε ζωντανής ύπαρξης. Η αλλαγή δεν είναι γεγονός αλλά τρόπος ζωής.
[...]Όσοι ζητούν να αλλάξει το παιδί τους, ο σύντροφός τους, ο γονιός ή ο φίλος τους, καταγράφονται από εκείνους όχι ως φροντιστικοί, αλλά ως πιεστικοί και φυσικά δεν το επιτυγχάνουν.[...]
[...]Όποιος έχει το θάρρος να βγει από τις βεβαιότητές του και να αναρωτηθεί για το αν και εκείνος έχει κάποιο σκοτεινό σημείο που δεν του επιτρέπει την κατανόηση, τότε ήδη έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα για την προσέγγιση του άλλου, αφού το να συνειδητοποιήσεις τη δική σου σκοτεινή πλευρά, είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσεις τη σκοτεινή πλευρά των άλλων.[...]
[...]Η πραγματική αγάπη είναι πάντοτε συνδεδεμένη με την ελευθερία του άλλου. Δε μπορείς να ισχυρίζεσαι: «Επειδή σ' αγαπώ, θα κάνεις αυτό που εγώ θέλω!». Η αγάπη δεν μπορεί να είναι κατακτητική και προϋποθέτει την αυτοεκτίμηση. Αγάπη που δεν περικλείει αυτοεκτίμηση του ίδιου του ανθρώπου, δεν μπορεί να είναι γνήσια αγάπη. Κινδυνεύει να είναι εξαρτητική.[...]
Μεγάλη αρετή του βιβλίου οτι ρέει εξαιρετικά ευχάριστα παρά την πυκνή γραφή του. Αν και τα νοήματα που αγγίζει είναι βαθειά - σχεδόν φιλοσοφικά - η προσιτότητα του τρόπου γραφής ήταν απρόσμενη.
Πήρα αυτό το βιβλίο έχοντας πολύ μεγάλες προσδοκίες απο τις κριτικές που είχα διαβάσει και από τις σπουδές του κ Καραγιάννη. Το βιβλίο εξελίχθηκε σε απογοήτευση.
Στο πρώτο κομμάτι του βιβλίου, παραθέτει κάποιες ενδιαφέρουσες απόψεις που είναι και ο λόγος για τα τρία αστέρια. Από εκεί και πέρα, μετά από τις πρώτες περίπου 200 σελίδες, ξέφευγε από το θέμα και οι απόψεις επαναλαμβανοντουσαν χωρίς ιδιαίτερη ανάλυση απλά ως παράθεση αλήθειας. Αυτα που με ενόχλησαν περισσότερο κατά την διάρκεια της ανάγνωσης ήταν κάποιες στερεοτυπικες αντιλήψεις σε σημεία και η μονοδιάστατη εξήγηση ψυχοπαθολογικων και μη συμπεριφορών.
Στα θετικά σημεία ειναι σίγουρα η ξεκούραστη αναγνωση.