Γεζούλ

by Νίκη Μαραγκού

Ξεκίναγα από Ασωμάτων και έφτανα στον Κεραμικό κοιτάζοντας τα σπίτια, τους δρόμους, τους Αέρηδες από την Αιόλου, να δω με τα δικά της μάτια, να αποκλείσω τα μαγαζιά, τους νέγρους με τις τσάντες, τα Benneton, τα Bodyshop, να δω τη θέα της Ακρόπολης όπως θα την έβλεπε εκείνη από τα διάφορα σημεία του δρόμου. Και καμιά φορά στεκόμουν έκθαμβη μπροστά σε κάποιο κτήριο, κάποια εσοχή του δρόμου, κάποιο ετοιμόρροπο μπαλκόνι με μια αίσθηση λες και ήθελαν κάτι να μου πουν σε μια γλώσσα που όμως δε γνώριζα, που δεν ήμουν σε θέση να αποκρυπτογραφήσω. Περπάταγα λες και ήμουν τυφλή για όλα τα σημερινά, και τα μάτια έψαχναν να βρουν αυτά που δεν διακρίνονται εύκολα, τα κρυμμένα και παλιά.

Ένα σύγχρονο βιβλίο καμωμένο με παλιά υλικά, σαν ένα κέντημα με φθαρμένες κλωστές. Μια συνειρμική γραφή ταξιδεύει τον αναγνώστη στην Αθήνα του 19ου αιώνα, στην Αίγινα, την Κέρκυρα, το Μεσολόγγι, την Κωνσταντινούπολη, αλλά και την Αμμόχωστο του μεσοπολέμου, και στο σήμερα των Bodyshop και των Starbucks.
Ιστορικές λεπτομέρειες φωτίζουν ξαφνικά μια ολόκληρη εποχή και έτσι γίνεται το μυθιστόρημα αυτό και ένας οδηγός της Αθήνας και συγχρόνως μια σπουδή για το πώς γράφεται ένα μυθιστόρημα, καθώς η συγγραφέας ανοίγει στον αναγνώστη τα χαρτιά της.
Κεντρικό πρόσωπο του βιβλίου είναι η Τερέζα Μακρή (Λούλα) που ενέπνευσε τον Βύρωνα, χωρίς το όνομά του να αναφέρεται πουθενά στο βιβλίο. Παρακολουθούμε την ανάδυση της γυναίκας αυτής πέρα από την εποχή της. Η αφήγηση ξεκινά αργά, σαν ένα μουσικό κομμάτι, και κορυφώνεται για να φτάσει σε κρεσέντο στο τέλος του βιβλίου.

Ένα βιβλίο γραμμένο με γνώση, ανθρωπιά και διαίσθηση, ένα βιβλίο στο οποίο ο αναγνώστης θα επιστρέφει.

211 pages, Paperback

First published October 1, 2010

About the author

Η ποιήτρια, πεζογράφος και ζωγράφος Νίκη Μαραγκού (1948-2013) γεννήθηκε στη Λεμεσό. Σπούδασε κοινωνιολογία στο Βερολίνο. Με την επιστροφή της στην Κύπρο συνεργάστηκε με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, με την εφημερίδα "Ο Φιλελεύθερος" και ασχολήθηκε με την επιμέλεια εκδόσεων.

Το 1980 ίδρυσε το βιβλιοπωλείο "Κοχλίας" στη Λευκωσία που το διηύθυνε έως το 2007, παράλληλα με τις υπόλοιπες δραστηριότητές της ως ζωγράφος, χαράκτρια και κεραμίστρια.

Δημοσίευσε βιβλία ποίησης, πεζογραφίας και βιβλία για παιδιά: τις ποιητικές συλλογές "Τα από κήπων" (Άγρα, 1980), Κρατικός Έπαινος Ποίησης στην Κύπρο, 1981, "Αρχή Ινδίκτου" (ιδιωτική έκδοση, Λευκωσία, 1987), Κρατικό Βραβείο Ποίησης στην Κύπρο, 1988, και τη συγκεντρωτική έκδοση "Divan 1967-2000" (2005), η οποία βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών· τις συλλογές διηγημάτων "Μια στρώση άμμου" (Καστανιώτης, 1990), Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας στην Κύπρο, 1991, "Ο δαίμων της πορνείας" (Μελάνι, 2007)· τα μυθιστορήματα "Είναι ο πάνθηρας ζωντανός;" (Καστανιώτης, 1998, με ήρωα τον Ευάγγελο Λουίζο, οικοδεσπότη του Γ. Σεφέρη στην Κύπρο όταν υπηρετούσε ως πρέσβης στη Βηρυττό), "Γιατρός από τη Βιέννη" (Το Ροδακιό, 2003), "Γεζούλ" (Εστία, 2010)· τις αναμνήσεις της από τη συμβίωση με τον Αλέξη Ακριθάκη στο Βερολίνο, "Μια νύχτα με τον Αλέξη" (Το Ροδακιό, 2007). Συνέλεξε και απέδωσε στην κοινή ελληνική "Παραμύθια της Κύπρου" (Αρμός, 1994) και διασκεύασε τα λαϊκά κυπριακά παραμύθια "Ο τσαγκάρης και ο βασιλιάς" (Ταξιδευτής, 2005) και "To παλικάρι με το τάσι" (Ταξιδευτής, 2005).

Επίσης, δημοσίευσε τις συνταγές μαγειρικής "Συνταγές για την Κατερίνα" (Ερμής, 2001). Το τελευταίο της βιβλίο ήταν οι "Δεκαοχτώ αφηγήσεις" (Το Ροδακιό, 2012), μια συλλογή από ιστορίες γυναικών της Κύπρου που κατέγραψε στη διάρκεια πολλών χρόνων, οι οποίες, κατά την ίδια, εμπεριείχαν την ιστορία της Κύπρου, διέσωζαν λαϊκές αφηγήσεις και κατέγραφαν μια χυμώδη προφορική γλώσσα που χάνεται σιγά σιγά.

Έφυγε από τη ζωή στις 7 Φεβρουαρίου 2013 σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα που συνέβη κοντά στην πόλη Φαγιούμ της Αιγύπτου σε ηλικία 65 ετών.

Reviews

[Kyriakos Sorokkou]

Διαβάστε και την κριτική στα ελληνικά στις βιβλιοαλχημείες

This was my first contact with the author, Niki Marangou, a Cypriot writer who unfortunately died in 2013 in a car accident in Egypt.

Novelist, painter, poet. A week and a half after I finished her book I met her sister.
Anna Marangou is an archaeologist, historian, tour guide, and a rare person.
For several years she has been guiding Cypriots to various (medieval) locations around Cyprus, almost always to the occupied areas. She is not interested to guide tourists around the country they just arrived in, she is more interested in educating Cypriots about their homeland, getting to know her.



But let us return to the writer sister Niki Marangou.
If Anna guided me with her physically, Niki guided me mentally.

This is a book with two parallel stories.
One takes place in the present and the other in the early 19th century starring Teresa Makri (Lula) whom Byron fell in love with (he appears without being named in the book) and he dedicated an entire poem "Maid of Athens, ere we part" to her.

The narrator of the present time, an alter ego of the author, interrupts the historical part of the book (Byron - Teresa) with short interventions / deviations, bringing us to Athens of the Starbucks, the Bodyshop, and the immigrants who sell bags.
And then back to Athens of 1821, of King Otto, and of the traditional (taverns / inns).



And many times this alternation is not abrupt but there is a common point, an object, a reference, a person that unites them as the following 2 examples show:

21st century: "I started from Asomaton and reached Kerameikos, […] To see with her own eyes, to rule out the Benneton, the Bodyshop, to see the view of the Acropolis as she would see it [ …] I was walking in Kerameikos, I saw the little turtles."

19th century: Lula and Katigo were collecting turtles. They were looking to find small ones. Around the river with the bulrushes that were gathered in the morning or in the afternoon to drink water.


19th century: "It was the time of Lale Devri, the time of the tulip, when the tulips were in bloom, the festivities took place in the gardens, with the boats rolling on the Bosporus, with the silk awnings."
21st century: “In Myrtou in the spring the tulips came out crimson red, with an intense black in the centre […] they grew only there. Nowhere else in Cyprus. "And you saw women in the fields holding the lilies in their arms."



As the 2 pairs of examples show, the author travels us not only from the present (21st century) to the past (19th century), but also from country to country.
Out of the 10 total chapters, 3 chapters take place in Athens, 1 in Aegina, 1 in Messolonghi, 1 in Corfu (place of origin of Teresa), 1 in Famagusta (place of origin of the narrator and the author's father), 1 in Istanbul, 1 in Malta, and 1 in St. Petersburg.
Cities and places, are also the protagonists along with the narrator and Teresa with Byron.


In other words, it is a mixture of travelogue, biographical and historical novel.
Now by writing this review I feel I have to read it again, I do not remember a lot of it.
Now that I have a clear idea who Tereza is and how past alternates with present it will be easier to read it.

Of course I will read in a few months my second Marangou, "Είναι ο πάνθηρας ζωντανός; (Is the Panther alive)" 
a book that I will read as part of my project "2020: 12 months, 12 Greek books, 12 decades".
A book published in 1998 by Kastaniotis and republished this year by Rodakio. A book set in Famagusta in the 1960s.

[Μπέττυ Β. · Rating 2 out of 5]

Μέτριο...

[Effie · Rating 3 out of 5]

3-