Η "Κιβωτός" του Μικρασιατικού Ελληνισμού

by Ηλίας Βενέζης (Επιμέλεια)

180 pages

About the author

Ο Ηλίας Βενέζης (English: Ilias Venezis) Γεννήθηκε στο Αϊβαλί της Μ. Ασίας στις 4 Μαρτίου 1904, σύμφωνα με αυτοβιογραφικό του σημείωμα, σύμφωνα όμως με άλλες πληροφορίες από επίσημα έγγραφα πρέπει να είχε γεννηθεί το 1898. Ο πατέρας του, Μιχαήλ Μέλλος, καταγόταν από την Κεφαλλονιά και η μητέρα του από τη Λέσβο. Βενέζης λεγόταν ο παππούς του Δημήτριος (από την πλευρά του πατέρα του).

Τα πρώτα χρόνια της ζωής του τα έζησε στο Αϊβαλί, μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1914, όταν και εγκαταστάθηκε με τη μητέρα και τα αδέρφια του στη Μυτιλήνη μέχρι το 1919. Το 1922 η οικογένειά του εγκατέλειψε οριστικά πλέον τη Μικρά Ασία, ο ίδιος όμως δεν πρόλαβε να επιβιβαστεί στο πλοίο: αιχμαλωτίστηκε και εστάλη στα εργατικά τάγματα για 14 μήνες. Οι εμπειρίες του από τα εργατικά τάγματα περιέχονται στο πρώτο μυθιστόρημά του, Το νούμερο 31328.

Το 1923 απελευθερώθηκε και επέστρεψε στη Μυτιλήνη. Εκεί υπήρχε αξιόλογη λογοτεχνική κίνηση με πρωτεργάτη τον Στράτη Μυριβήλη. Αυτός μάλιστα τον παρακίνησε να καταγράψει την αιχμαλωσία του και έλεγε χαρακτηριστικά ότι "του έμαθε πώς να κρατάει το μολύβι στο χέρι". Το Νούμερο 31328 δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε συνέχειες το 1924 στην εφημερίδα Καμπάνα της Μυτιλήνης, διευθυντής της οποίας ήταν ο Μυριβήλης.

Στη Μυτιλήνη εργαζόταν στην Τράπεζα της Ελλάδος και το 1932 πήρε μετάθεση και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα. Διώχθηκε για τις πολιτικές του ιδέες από τον νόμο του "Ιδιωνύμου", από τη δικτατορία του Μεταξά και κατά τη διάρκεια της Κατοχής συνελήφθη με την κατηγορία ότι σε συγκέντρωση του προσωπικού της Τράπεζας είχε μιλήσει για ελευθερία. Φυλακίστηκε στο "Μπλοκ C" των φυλακών Αβέρωφ και η εκτέλεσή του απετράπη έπειτα από αντιδράσεις του πνευματικού κόσμου.

Μετά τον πόλεμο διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στην πνευματική ζωή της χώρας με επίσημες θέσεις όπως του Διευθύνοντος συμβούλου του Εθνικού Θεάτρου, Αντιπροέδρου του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Το 1957 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Παράλληλα το έργο του γνώριζε πολύ μεγάλη επιτυχία στην Ελλάδα με συνεχείς επανεκδόσεις και στο εξωτερικό με πολλές μεταφράσεις.

Τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του (1971-1973) υπέφερε από σοβαρό πρόβλημα υγείας. Πέθανε στις 3 Αυγούστου 1973 στην Αθήνα, από καρκίνο του λάρυγγα. Κηδεύτηκε και τάφηκ

Reviews

[Kyriakos Sorokkou]

ένα βιβλίο σαν επίλογος για το πεντάχρονο πρότζεκτ Βενέζης όπου διάβασα το κάθε τι που διάβασα.
Εδώ ένιωσα λες και ήταν κάπως αχρείαστο βιβλίο, γνώμη μου• γιατί; Διότι υπάρχει πλέον η τρίτομη έκδοση των άρθρων του Βενέζη που έγραψε σε εφημερίδες και περιοδικά από το μεσοπόλεμο μέχρι το θάνατο του. Εδώ τα 14 άρθρα απαρτίζουν μόλις το μισό βιβλίο τα οποία παίζει να υπάρχουν και στο τρίτομο έργο Ελληνική Διάρκεια. Το άλλο μισό αποτελείται από την αλληλογραφία του Βενέζη με το ζεύγος Μέλπω και Οκτάβιο Μερλιέ που ίδρυσαν το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών ή Η Κιβωτός του Μικρασιατικού Ελληνισμού όπως την ονόμασε ο Βενέζης ένα ίδρυμα που διέσωσε απομνημονεύματα συνεντεύξεις ντοκουμέντα συγγραφικό και πνευματικό υλικό από ελληνικές της Μικρασίας. Παρόλο το μικρό του μέγεθος και το ότι θα μπορούσε να ενσωματωθεί στην τρίτομη Ελληνική Διάρκεια ήταν ένα ενδιαφέρον ανάγνωσμα.

[Ria · Rating 4 out of 5]

''Η «Κιβωτός» του Μικρασιατικού Ελληνισμού, αποτελείται από δεκαεπτά δημοσιευμένα άρθρα του Ηλία Βενέζη στο Βήμα την χρονική περίοδο 1948 - 1972 και μία ομιλία του σε γεύμα των Ζαππίδων, ενώ στο επίμετρο δημοσιεύεται το μεγαλύτερο μέρος της αλληλογραφίας του με το ζεύγος Μερλιέ.''