September

by Annelies Verbeke

Annelies Verbeke trapt af met September. Ze raapte vijftien jaar aan agenda’s bijeen. Het resultaat is een zelfportret van een leven dat door kunst en literatuur bij elkaar wordt gehouden.

Elke maand schrijft een eersteklas schrijver een boekje over de maand waarin het verschijnt.

De Maanden is een reeks die je wilt verzamelen, koesteren, een prominente plek in je boekenkast wilt geven. De vormgeving vanbinnen én vanbuiten is chic aantrekkelijk. Alle omslagen worden gemaakt door dezelfde kunstenaar.

Elk boekje verschijnt net voor het begin van de maand. Het houdt de lezer gezelschap terwijl de maand verstrijkt en nodigt je uit anders naar de tijd van het jaar kijken.

Genres: Nonfiction

112 pages, Paperback

Published August 1, 2022

About the author

Annelies Verbeke is a Flemish writer from Belgium. She lives in Ghent. Verbeke studied German language and Scenario writing. In 2003 she debuted at Uitgeverij De Geus with her novel Slaap! with which she won the Vlaamse debuutprijs, the Gouden Ezelsoor and the Vrouw en Kultuur Debuutprijs. The novel was on the longlists of the AKO Literatuurprijs and the Libris Literatuurprijs and was nominated for the Gerard Walschapprijs.

Annelies Verbeke in the Dutch Wikipedia

Annelies Verbeke in the Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Annelies Verbeke at "Schrijversgewijs"

Reviews

[Jan-Maat]

The back cover says that this the first of a series of twelve books each one by a different writer who writes about one month. Annelies Verbeke writes here about September drawing on about fifteen years of her diaries (one year is missing).

It is an incredibly short book, an essay. The printed thing looks to be just over a hundred pages but that includes a taster for the next book and a few pages given over to numbered squares each representing one day of the month, perhaps one day there will be a series of stickers to stick over each of those squares, in the mean time however there is an essay about sixty pages long, I found it all to brief to get my teeth into.

The idea I found more intriguing than the execution. At points there seem to be patterns emerging - when Verbeke has a book released she visits three towns, has an interview, and a photoshoot. She refers to herself in the third person as 'the author' which puts me to mind of Julius Caesar and Asterix, the thought gives me a smile. She sees in the pages of the diary films that she went to see in the cinema and which she has forgotten entirely, sees the reminders of visits of friends, and of a bad romantic relationship .

She refers to the eleventh of September attacks in the USA and mentions Isaac Babel taking his school entrance exams twice, the first time a family bribes the school to get their own child in and their is no room left on the classroom bench for little Isaac, so he has to go through the whole process again the following year. I remember that took place in Odesa and the story ends with his memory of a pogrom and his then idealisation of a Tsarist army officer sitting on his horse, wearing beautiful yellow gloves, who has his soldiers stand by while Jewish homes and businesses are burnt. All of which puts me in mind of the current war. Implicitly there is a hint that we live our lives as we can but mostly don't find them particularly memorable. She mentions getting ready for first days at school of which I don't remember any.

Montaine's essays are very loose and apparently free-wheeling, but they can feel profound and personal; perhaps I just wasn't in the mood, but I didn't get a sense of Annelies Verbeke's Septembers.

[Ief Stuyvaert · Rating 3 out of 5]

Al sinds 1988 luister ik de eerste dag van september naar ‘September’ (*) van David Sylvian.

Ja, je mag het een melancholisch ritueel noemen, zeker nu de september van mijn leven aan de horizon opdoemt.

Dit jaar combineerde ik luisteren met lezen.

Dat was zeker niet onaangenaam, wel te vrijblijvend om het tot ritueel te schoppen.

(*)
The sun shines high above
The sounds of laughter
The birds swoop down upon
The crosses of old grey churches
We say that we're in love
While secretly wishing for rain
Sipping coke and playing games

September's here again
September's here again.

[Bruno · Rating 4 out of 5]

Heel wat mensen zullen het moeilijk hebben met de manier waarop Verbeke over zichzelf schrijft, met name: zeer afstandelijk. Ze verwijst naar zichzelf in de derde persoon (enkelvoud, gelukkig), alsof ze daarmee elke vorm van identificatie (door de lezer) of intimiteit wil afhouden. Maar net daardoor is Verbeke erin geslaagd om van dit boekje een zeer persoonlijke overpeinzing te maken. Verbeke bezoekt de maand september zoals David Nicholls dat doet met 15 juli in zijn roman One Day. De pseudo-afstandelijkheid wordt in de hand gewerkt door haar agenda's als leidraad te gebruiken, maar het relaas wordt doorspekt met persoonlijke anecdotes die voor een extra laag in het relaas zorgen.

(Er zit veel spielerei in het boekje, gaande van typografische elementen en een kalender tot een teaser voor oktober, evenwel zonder vermelding van de auteur. Maar het is duidelijke een andere stijl.)

[Fabian · Rating 3 out of 5]

De lezer las het boekje van de auteur (helaas niet in september) en vond het oké.

[Leesdame · Rating 3 out of 5]

Hoewel het me niet echt lukte om binding te krijgen met de auteur zelf, merkte ik wel dat het boek ging leven in mijn hoofd. ’s Avonds zat ik achter Google en zocht de gedichten die Annelies Verbeke besprak en ik luisterde “september muziek” op Youtube. Ik vond het ook een leuk gegeven dat oude agenda’s zo waardevol kunnen zijn voor de toekomst. Het zijn toch een soort dagboeken waarin de tijdsgeest wordt gevangen.

Lees verder op mijn blog :)

[Rei Lee · Rating 2 out of 5]

Een beetje povertjes.

Wat googelen en youtuben op "September" en dit doorspekken met flarden eigen gebeurtenissen zoals ze gegrift staan op de kalender.

[Eline · Rating 3 out of 5]

2,5⭐

[Ada · Rating 3 out of 5]

Annelies Verbeke lijkt oprecht haar best te hebben gedaan met de lezer te delen waar ze aan denkt bij de maand september. Maar zoals ze over de Amerikaanse dichteres Helen Hunt Jackson opmerkt dat haar septembergedicht zo mysterieus blijft omdat er geen informatie wordt gegeven over de speciale herinnering van die maand, ontbreekt er bij Verbeke ook iets omdat ze haar eigen gevoelsleven het liefst zo ver mogelijk van deze paginas verwijderd lijkt te proberen houden. Hierdoor voelt het eerder als een huiswerkopdracht van een schrijver dan een boek, wat er voor zorgt dat we haar als schrijver ook niet echt leren kennen.

[Nadie · Rating 3 out of 5]

ba dee ya say do you remember

(3.5)

[Karine · Rating 4 out of 5]

Deze is in de maandenreeks van Das Mag niet meer te overtreffen denk ik.

[Jaimy · Rating 1 out of 5]

De lezer vond dit zonde van haar tijd

[Sarah Skoric · Rating 1 out of 5]

Raakte me niet echt, wat te droog en opsommerig. Vooral het hoofdpersonage (Verbeke zelf) dat wordt omschreven als ‘de auteur’ vond ik lastig; tussen elitair en afstandelijk in.

[Überhaupt vind ik het zelden interessant boeken te lezen die gaan over boeken schrijven. Schrijvers die schrijven over schrijven (zoals ook Hesse, Ilja Leonard Pfeiffer, Maarten Inghels) … het moet dan al uitzonderlijk goed zijn om bij te blijven. Althans wat mij betreft.]

[Fay Van Kerckvoorde · Rating 5 out of 5]

Een heel intrigerend concept dat voortreffelijk is uitgewerkt.
'De auteur' (zoals er in het boekje naar wordt verwezen) neemt haar agenda's van de afgelopen jaren onder de loep en gaat op zoek wat haar in die verschillende septembers bezighield.
Hyperpersoonlijk en toch zo herkenbaar hoe het leven loopt.

[Sophie · Rating 3 out of 5]

Tof concept. Inkijk in de dagdagelijksheid van een auteur. Weinig verhalend. Eerder opsommen.

[Eva Overpelt · Rating 3 out of 5]

3-

[Bart · Rating 3 out of 5]

3 ⭐️

[Alicia · Rating 4 out of 5]

De auteur, die zichzelf steeds aanduidt met 'de auteur', wisselt persoonlijke verhalen over wat ze ooit in een septembermaand deed af met stukjes over kunst waarin september een rol speelt. Ik heb me ermee vermaakt, het is een leuk inkijkje in het leven van iemand anders. Soms grappig, soms mooi. Ik werd er wat nostalgisch van en heb mijn oude agenda's doogebladerd.

[Michel Schynkel · Rating 3 out of 5]

Van uitgeverij Das Mag zal er elke maand een boekje verschijnen met de desbetreffende maand als onderwerp. Twaalf boekjes, twaalf schrijvers. De boekjes nodigen je uit om anders naar die tijd van het jaar te kijken, aldus de achterflap. De aftrap werd in september alvast gegeven door Annelies Verbeke. Die dook in haar oude agenda’s en ploos na wat ze in de voorbije maanden september – vanaf 2006 – zoal uitspookte. Daaruit blijkt dat de auteur – zo benoemt ze zichzelf in het boekje ook de hele tijd – een bezige bij is; maar de opsommingen die we voorgeschoteld krijgen wisten me niet steeds even sterk te boeien. Gelukkig koppelt ze aan elk jaartal ook nog een reflectie op een kunstwerk dat in verband staat met de maand september. Deze beschouwingen zijn leuk om lezen, maar erg diep gaan ze zelden.
Wat ik vreemd vond – maar daar kan Annelies Verbeke niets aan doen – is dat er na haar bijdrage nog een soort blanco kalender volgt, vervolgens ook nog wat bladen waarop je aantekeningen kan maken en tot slot de (voorpublicatie) van de eerste zes bladzijden van het boekje over de maand oktober. Dat laatste overigens zonder vermelding van de auteur (Manon Uphoff, wil ik hier wel al verklappen.) Op die manier telt het boekje toch nog 112 pagina’s, terwijl Annelies Verbeke haar relaas toch al op pagina 86 afrondt. Pure papierverspilling als je het mij vraagt. Misschien moet het aangedikte volume het toch vrij prijzige bedrag verantwoorden dat voor de dunne boekjes gevraagd wordt. (De prachtige trilogie van Tove Ditlevsen gaf men vorig jaar ook in drie losse delen uit, terwijl de in één band samengevoegde Engelse uitgave minder kostte dan één van deze delen.) Los daarvan is dit een leuk initiatief en zoals vrijwel alles van Das Mag ook zeer mooi uitgegeven. Daar zijn ze dan weer heel goed in.

[looneybooks79 · Rating 5 out of 5]

http://looneybooks79.blog/2025/09/02/...

In het eerst verschenen boekje uit de Maanden-cyclus van Das Mag mocht Annelies Verbeke de spits afbijten. Zij kreeg of koos de maand september en zocht een manier om haar beeld over deze maand te verwoorden. Een maand die laveert tussen twee seizoenen, die ook 'stresstember' wordt genoemd door deze auteur. September, de maand die (in België) het begin van een nieuw schooljaar aankondigt, de maand waarin ooit de wereld op zijn kop stond door een vreselijke aanslag, de maand waarbij de eerste bladeren van de bomen vallen...

Annelies Verbeke tracht vijftien jaren aan septembermaanden te hervatten, en daarmee ook een levensverhaal, aan de hand van zakagenda's die ze bewaarde. Daarin wordt haar leven aan de hand van literatuur, kunst, film en muziek bij elkaar gehouden. Maar ook haar eigen relaties, vriendschappen, boeken en reizen worden door deze agenda's weergegeven en doet haar mijmeren over tijden die zijn gegaan en mensen die zijn voorbij gekomen. En symbolischer is er het nadenken over het zijn 'in je september van je leven', waarbij je die leeftijd hebt bereikt die doet nadenken over de nazomer die je leven heeft bereikt.

September is een zelfportret van de auteur maar ook een ode aan een maand die het einde van de zomer inluidt en de herfst en een nakende winter aankondigt. September is een heerlijke hommage aan de kunst, aan literatuur en aan film en muziek waarin de maand september centraal staat. Het is een lofzang voor het laatste seizoen van het jaar, voor het leven en een onvermijdelijk einde.

Zoals altijd koester ik elk woord en elke zin van Annelies Verbeke. Ook in deze novelle dat zich wringt tussen 9/11, Earth, Wind & Fire, Lars von Trier en Woody Allen, Matinée de Septembre en de septembergedichten van Helen Hunt Jackson.

[Heleen Prins]

Het uit het Grieks vertaalde gedicht September 1903 van K.P. Kaváfis, waarvan een paar zinnen gerefereerd worden in dit boekje, raakte me. Dit alleen maakte het lezen van wat verder vooral een overzicht van meer dan een decennium aan agenda-items van de auteur waard. Het nodigt wellicht uit om zelf eens terug en vooruit te kijken op de septembers van mijn leven.

~~
Laat ik mij nu tenminste misleiden met illusies,
om de leegte van mijn leven niet te voelen.
En ik was zovele malen zo dichtbij.
En hoe raakte ik verlamd, hoe werd ik laf;
en waarom bleef ik met gesloten lippen,
terwijl in mijn binnenste mijn lege leven weende,
en mijn begeerten zwarte kleren droegen.

Zoveel malen zo dichtbij geweest,
bij de ogen, bin de lippen van de liefde,
bij het gedroomde, het geliefde lichaam.
Zoveel malen zo dichtbij.
~~

[Joost van Hoek · Rating 3 out of 5]

Het is gekunsteld om over een maand te schrijven. Ik ben allergisch als de vorm de inhoud niet volgt. Je kan ook niet wonen in een huis zonder ramen of toilet.

Toch is de leeservaring prettig. Het fijn om stil te staan bij de tijd. Dat voelt urgent.

En voor de rest past het boek in de sfeer van privedomein. Je krijgt een goed beeld van hoe Verbeke werkt en leeft.

[Tom Steenblok · Rating 1 out of 5]

Een opsomming van wat er gebeurde in een paar septembers en een lijstje van kunstwerken. De kunstwerken zijn vast leuk als je graag werken wil consumeren die met september te maken hebben, waar ik niet per se naar op zoek was, maar ik kan me niet voorstellen dat de verslagen over septembers in het verleden iemand interesseren. Zeer teleurgesteld over de maanden tot nu toe.

[Dunja Lycops · Rating 4 out of 5]

Wat was dit een fijne eerste kennismaking met de schrijfstijl van Annelies Verbeke. Smaakt naar meer. En wat een fijn initiatief van Das Mag om elke maand een passend stukje literatuur uit te brengen. Ik ben nu al fan van deze reeks en ik kijk uit naar de werken van de volgende auteurs.

[Karin Bruyn · Rating 2 out of 5]

“Ieder boekje nodigt je uit om anders naar de maand / tijd van het jaar te kijken.”
September is mijn lievelingsmaand, ik was dus ontzettend benieuwd om er eens anders en met een open blik naar te kijken. Nou viel dat even tegen.

[Jacques · Rating 5 out of 5]

Een zelfportret van Annelies Verbeke gecomponeerd aan de hand van vijftien dagboeken. Over de schrijfster, kunst, cultuur, september en schoonheid in het leven.

[Julia]

Best vervelend dat Annelies Verbeke naar zichzelf refereert als ‘de auteur’ in een autobiografisch werk, maar wel veel mooie kunst gezien/gelezen/gehoord.

[Tiemen Hageman · Rating 2 out of 5]

In de derde persoon over ‘de auteur’ spreken voelt mij wat te geforceerd. Vond de agenda insteek wel leuk!

[Anne van Huffelen · Rating 4 out of 5]

3,5 sterren
Leuke manier om haar september(s) te delen

[Marije van der Kooij · Rating 2 out of 5]

2.5* ? Niet heel bijzonder maar “wel leuk”. Beste is denk ik om het in een keer uit te lezen.

[Julia · Rating 2 out of 5]

bijzonder saai