Στην ερημιά με χάρι

by Zyranna Zateli, Ζυράννα Ζατέλη

Έχοντας περάσει ακροποδητί τη γνωστή δοκιμασία του ανθρώπου που γράφει για να διαβάσει τι έχει ζήσει, η Ζυράννα Ζατέλη κατάφερε να φέρει τη γραφή της σ' ένα σημείο όπου, άθελά της σχεδόν, τελούνται απίθανες κλεψιγαμίες ανάμεσα στις άδηλες δυνάμεις της ζωής. Μέσα από βελόνες που ταξιδεύουν, μοσχαροκεφαλές που δίνονται πεσκέσι, δάχτυλα παράξενα και κάθε λογής μεταμορφώσεις, μια απόκοσμη βαθύτητα διεκδικεί το βιβλίο σαν στέγη.
Επαφίεται στον αναγνώστη να υποψιαστεί ότι παρόμοιοι ψυχισμοί βλέπουν τη λογοτεχνία όχι ως μέγιστη επιτυχία, αλλά απλώς ως ευγενή συμβιβασμό.

Genres: Fiction, Short Stories

358 pages, Paperback

First published January 1, 1986

About the author

Zyranna Zateli (Greek: Ζυράννα Ζατέλη) is an acclaimed Greek novelist born in Thessaloniki in 1951. She attended a drama school from 1976-1979 and then worked as an actress and radio producer, before becoming a full-time writer. She won the National Book Prize for Literature in 1994 and 2002.

Reviews

[Thomas · Rating 4 out of 5]

Βαθμολογία: ★★★★

Βιβλίο της Ζ.Ζ. με 110 βαθμολογίες και κανένα ριβιού; Απαράδεκτο. Όπως και σε καθετί που γράφει η Ζατέλη, με τον «Στην ερημιά με χάρι» με μέθυσε, με ταξίδεψε, με εντυπωσίασε. Σε διάφορα διηγήματα πρωταγωνιστεί και η ίδια, αλλά η γραμμή ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα είναι φυσικά θολή. Κόβω ένα αστέρι γιατί μερικές ιστορίες δεν με ικανοποίησαν τόσο, αλλά μόνο επειδή έχω πολλές απαιτήσεις πλέον από τη συγγραφέα.

[Kyriakos Sorokkou]

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ
Τον Αύγουστο του 2018 γνωρίστηκα με τη Ζυράννα Ζατέλη για πρώτη φορά, με το πρώτο της βιβλίο μια συλλογή 9 διηγημάτων με όνομα «Περσινή Αρραβωνιαστικιά».
Τον επόμενο μήνα συνέχισα με το δεύτερό της βιβλίο μια ακόμα συλλογή διηγημάτων με όνομα «Στην Ερημιά με Χάριν».
Το επόμενο καλοκαίρι διάβασα το τρίτο της βιβλίο και πρώτο της μυθιστόρημα «Και Με Το Φως Του Λύκου Επανέρχονται».
Το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς διάβασα και τα «Τετράδια Ονείρων» και έτσι ξεκίνησε η αναμονή μου για το πότε θα εκδοθεί το τελευταίο μέρος της τριλογίας «Με Το Παράξενο Όνομα Ραμάνθις Ερέβους».
Και βγήκε δύο χρόνια μετά, το 2021 αλλά λόγω του ότι ήταν λίγο τσιμπημένη η τιμή το καθυστέρησα μέχρι φέτος, 4 χρόνια μετά.

ΦΛΕΒΑ ΧΡΥΣΟΥ
Τι έγινε φέτος; Στην παγκόσμια μέρα βιβλίου το Μέταμπουκ που πλέον εξυπηρετεί και την Κύπρο είχε βάλει μεταφορικά €1 και έτσι εγώ από περιέργεια μπήκα να δω αν θα έβρισκα κάτι από Κύπρο που θα ήθελα.
Και με έκπληξή μου βρήκα ότι μια μέταμπουκερ έδινε όλη την τριλογία της Ζατέλη για μόνο €15. Και την άρπαξα χωρίς δεύτερη σκέψη.
Και έτσι είχα μέτα από καθυστέρηση τεσσάρων χρόνων την τριλογία της Ζατέλη στο ράφι μου.
Αλλά η ιστορία έχει και συνέχεια διότι πήγα την επόμενη στην σελίδα της συγκεκριμένης μέταμπουκερ και είδα ότι διέθετε και τα υπόλοιπα 2 βιβλία της Ζατέλη που δεν είχα («Ηδονή Στον Κρόταφο» και «Οι Μαγικες Βέργες Του Αδερφού Μου»)
Και φυσικά τα άρπαξα και εκείνα μαζί με την κανονική έκδοση της Περσινής Αρραβωνιαστικιάς διότι η έκδοση που διάβασα το 2018 ήταν μια φτηνιάρικη από εφημερίδα, με μπανάλ εξώφυλλο.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΟΡΑ
Αυτή η δεύτερη ανάγνωση της «Ερημιάς με Χάρι» δεν μπορώ να πω ότι ήταν σαν δεύτερη φορά διότι δε θυμόμουν τίποτα από ό,τι διάβασα τότε το ‘18 σε αντίθεση με την Αρραβωνιαστικιά. Εδώ είναι λες και διάβαζα τα διηγήματα για πρώτη φορά. Τίποτα δε μου θύμισε ότι τα ξαναδιάβασα. Αυτή τη φορά όμως κατάλαβα ότι στην πλειοψηφία τους τα διηγήματα έχουν για αφηγητή το ίδιο πρόσωπο, ένα αλτερ εγώ της Ζατέλη. Σε αρκετά από αυτά μπαινοβγαίνουν ίδιοι χαρακτήρες και ειδικά στην τελευταία ομάδα στα έξι διηγήματα που διαδραματίζονται στην Πορτογαλία.


Πρώτη κριτική κρυμμένη υπό μορφή σπόιλερ.
Ένα μήνα μετά που διάβασα την πρώτη μου Ζατέλη ήρθε η ώρα και για τη δεύτερη.
Δεύτερη συλλογή διηγημάτων.
21 αυτή τη φορά αντί 9 διηγήματα.

Δεν μου άρεσε όσο η πρώτη συλλογή.
Όχι, η γραφή παρέμεινε υπέροχη.
Αλλά αν έχεις μόνο γραφή και ελάχιστη πλοκή δεν γίνεσαι αναγνώστης αλλά μελετητής ύφους.

Και αυτό είναι το αρνητικό με τις συλλογές διηγημάτων.
Αν είναι περισσότερες από 200 σελίδες και περισσότερα από 20 διηγήματα τα μισά τα ξεχνάς.
Παραδείγματα:
Ιταλο Καλβίνο Τελευταίο Έρχεται το Κοράκι: 30 διηγήματα 288 σελίδες
Ambrose Bierce The Spook House 37 ιστορίες 234 σελίδες

Ένα ιδανικό μέγεθος συλλογής διηγημάτων είναι το Ζητείται Ελπίς του Αντώνη Σαμαράκη
12 διηγήματα 71 σελίδες
Περσινή Αρραβωνιαστικιά της Ζατέλη με 9 διηγήματα και 185 σελίδες
και τέλος: Ψωμί του Χρίστου Ρ. Τσιαήλη με 14 διηγήματα και 127 σελίδες.

Για να μη μακρηγορώ, με άλλα λόγια μια συλλογή διηγημάτων πρέπει να είναι σύντομη και on point που λέμε και στο χωριό μου αν έχει πάρα πολλά διηγήματα τότε δυστυχώς τα καλά θα φανούν και τα μέτρια θα χαθούν στα δώματα της λήθης.

Μαλακία κριτική θα πείτε, αντί να μιλήσω για το βιβλίο μίλησα περί συλλογών διηγημάτων γενικά.
Λογικό είναι, όταν 2 βδομάδες μετά δε θυμάσαι ούτε μισό διήγημα....
Βαθμολογία: 7/10

[Takisx · Rating 5 out of 5]

Η Ζυράννα παραδίδει μαθήματα ύφους και στυλ, με μικρές τεμαχισμένες ιστορίες απο τα παιδικα της χρόνια, τις ερωτικές της σχέσεις, τα μεγαλα της ταξίδια, και πανω από ολα την αγιατρευτη σχεση της με τον γραφτο λόγο. Προσωπικά ξεχωριζω τις ιστορίες από την Πορτογαλία που είναι τόσο πολύ προσωπικές, ενα στοιχείο που της πάει πάρα πολύ και την κάνει να είναι ανεπανάληπτη, γιατί οι περιγραφές που δίνει είναι σαν ζωντανός πίνακας, δεν ξέρεις τι να πρωτοθαυμασεις. Πέρα απο ολα αυτά, βλεπεις και τις μεγάλες της αρετές στην λεπτομέρεια αλλά και σε ασήμαντα πράγματα, που εκ πρώτης όψεως φαίνονται κούτα , αλλά μόλις βγάλεις την κρούστα τους απο πάνω, βλέπεις κατευθείαν το διαμάντι. Υπάρχει βέβαια κι ο αστικός μύθος πως η ίδια δεν ηθελε να βγάλει τοσο γρήγορα βιβλιο, 2 χρόνια απο το προηγούμενο και πως η πιεση του τότε εκδότη, την εκανε να τα βγάλει εσπευσμένα, κάτι που το φέρει η ίδια μάλλον και σαν ενοχή. Παρ όλα αυτά κανείς δεν μπορεί να της αρνηθεί το μεγάλο τής ταλέντο, και πως 7 χρόνια αργότερα, θα σπάσει ολα τα προγνωστικά (ποια είναι αυτή η Ζατέλη, και τι γράφει σ αυτές τις 700 τόσες σελίδες, έλεγαν τότε) και θα ανέβει πανηγυρικά στην κορυφή με τους θρυλικούς πια, Λύκους.

[Χρυσόστομος Τσαπραΐλης · Rating 3 out of 5]

Η πρώτη επαφή μου με βιβλίο της Ζυράννας Ζατέλη με δίχασε. Από τη μια η γραφή της παραμένει αριστοτεχνικά ηδονική σε όλο το μήκος των διηγημάτων της «Ερημιάς με χάρι», βαθιά σωματική και αισθαντική, όλο ανθισμένες σάρκινες περικοκλάδες που σαρώνουν την καθημερινότητα για ανάδειξη αξιοθαύμαστων δεμάτων.

Το πρώτο μέρος (3 ιστορίες απ' τις αρχές του Αιώνα) αποτελεί την κορυφή του βιβλίου, ένα καταπληκτικό μπάσιμο που ναρκοθετεί μια παρελθοντική καθημερινότητα με φιάλες παράδοξου σε ιδανικές και άκρως πειστικές αναλογίες. Το δεύτερο μέρος (6 ιστορίες απ' τους Κήπους των Ηδονών) διατηρεί την ποιότητα (ειδικά στο δυσοίωνο πρώτο διήγημα «Ιστορίες με παράξενα δάχτυλα») σχεδόν ακέραιη, παρόλο που καθώς αναπτύσσεται διαφαίνεται μια πεζοποίηση των θεμάτων, μια τάση για επικέντρωση στις απλές λεπτομέρειες της ζωής των αιθέριων πρωταγωνιστών.

Αυτή η τάση γιγαντώνεται στα διηγήματα των δυο τελευταίων μερών του βιβλίου τα οποία ριζώνονται σε καθόλα ανθρώπινα γεγονότα και αρώματα της ζωής των πρωταγωνιστών, αφήνοντας στην άκρη την οποιαδήποτε υπόνοια αλλόκοτου και μαγικού θαυμαστού (η γλώσσα εξακολουθεί να είναι θαυμαστή, αλλά πλέον περιγράφει κοινοτοπίες). Επίσης εκεί αναδεικνύεται η όρεξη της συγγραφέα να καταπιάνεται από λεπτομέρειες και να τις αναπτύσσει εις βάρος της ροής - τα διηγήματα μοιάζουν με δοκούς που παρασύρονται ταυτόχρονα από σχοινιά δεμένα πάνω τους προς διάφορες κατευθύνσεις. Η πλοκή των περισσότερων είναι υποτυπώδης, μιας και αυτό που γίνεται είναι η μεθυστική περιγραφή μνημονικών θραυσμάτων.

Το βιβλίο έχει καταπληκτική γραφή, που τη νιώθεις στη γλώσσα και το δέρμα σου, αλλά είναι για μένα άνισο, όσον αφορά τη σταδιακή εγκατάλειψη του παράδοξου προς όφελος του γνώριμα ανθρώπινου.

[Seegall Hermida Alvarez · Rating 3 out of 5]

Hacer un club de lectura sobre esta señora es todo un reto. Entre que deja medio millón de misterios (por relato) sin resolver, que juega contigo como quiere para confundirte y que, la verdad, se ríe bastante de su público con los giritos que mete en las tramas… La he leído tirándome de los pelos y juntando hilos rojos en un corcho enorme con nombres de personajes (hipotético todo y exagerado, venga, que soy yo, ¿qué esperáis?). No he llegado a ninguna conclusión, ella lo sabe y, por supuesto, lo disfruta. La odio, aunque no sé si la admiro.
Pese a todo, un libro que me ha dejado sin más. Como ya he dicho alguna que otra vez… pal recuento.

[Anastasia Spanopoulou · Rating 5 out of 5]

Μέσα από τις μεταμορφώσεις,τις διακυμάνσεις,τη διαφορετικότητα στις ιστορίες εκτυλίσσεται ο ψυχισμός των ανθρώπων,οι συμβιβασμοί,οι φωνές που δεν βγάλαμε ποτέ

[Afrodite_sar (book__yourself) · Rating 5 out of 5]

🌻

[Sonia]

No me l'he pogut acabar

[Ioulia Ilvanidou · Rating 3 out of 5]

3,5