Τα νεανικά έργα του Gustave Flaubert (1821-1880), που τοποθετούνται χρονικά από τα δεκατέσσερα ως τα δεκαοχτώ του χρόνια, αναδεικνύουν το γοτθικό και μακάβριο στοιχείο ως ιδιαίτερη συνιστώσα της σκέψης και της ευαισθησίας του νεαρού συγγραφέα, που έζησε την παιδική του ηλικία στο νοσοκομείο όπου χειρουργούσε ο γιατρός πατέρας του. Ωστόσο, η εμμονή στο βίωμα του θανάτου και στην αλληγορική θεματοποίησή του ενισχύεται από το ρομαντικό κλίμα της εποχής: πόνος, δάκρυα, φαντάσματα, ερείπια, σκελετοί. Έτσι, το φανταστικό συναιρείται με τη μεταφυσική με τρόπο ίσως αρκετά ανεπεξέργαστο ακόμη αλλά ιδιαιτέρως ποιητικό και θεατρικό, στοιχείο που διακρίνεται στα έργα της ωριμότητας: Μαντάμ Μποβαρί, Αισθηματική αγωγή, Σαλαμπό και άλλα.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τιτίκα Δημητρούλια, Το μακάβριο και το γοτθικό στοιχείο στα πρώιμα έργα του Γκιστάβ Φλομπέρ
Η ΜΝΗΣΤΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΝΗΜΑ. ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΔΑΙΜΟΝΙΚΟ ΟΝΕΙΡΟ. ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΜΕΘΥΣΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΝΕΚΡΟΣ
ΕΠΙΜΕΤΡΟ - Maxime Du Camp, Λογοτεχνικές αναμνήσεις (αποσπάσματα) Χρονολόγιο βίου και έργου
Gustave Flaubert was a French novelist. He has been considered the leading exponent of literary realism in his country and abroad. According to the literary theorist Kornelije Kvas, "in Flaubert, realism strives for formal perfection, so the presentation of reality tends to be neutral, emphasizing the values and importance of style as an objective method of presenting reality". He is known especially for his debut novel Madame Bovary (1857), his Correspondence, and his scrupulous devotion to his style and aesthetics. The celebrated short story writer Guy de Maupassant was a protégé of Flaubert.
Διαβάζοντας τα νεανικά διηγήματα του Flaubert, συμπεραίνω ότι είναι αντάξια των μεγάλων του έργων. Είναι εμφανώς επηρεασμένος από τους θανάτους πολλών οικείων του προσώπων, γι αυτό και σε όλα τα διηγήματα επικρατεί ένα κλίμα βαρύ, μαύρο, όπου πρωταγωνιστεί ο θάνατος, ως Χάρος ή Σατανάς.
Μαζί με το Μπουβάρ και Πεκισέ κατατάσσω τον Flaubert στους κορυφαίους, ενώ τον είχα υποτιμήσει. Εξαιρετική και η έκδοση από Gutenberg.
Υπαρχει ο τρομος που προκυπτει απο ιστοριες με ανεξηγητα φαινομενα , μυστηριωδη πλασματα, εξορκισμους κλπ. Ιστοριες που πραγματικα δημιουργουν μια ατμοσφαιρα φοβου και μυστηριου.και υπαρχει και η ατμοσφαιρα που καταφερνει να δημιουργησει σε ετουτο το βιβλιο ο μεγαλος(οπως αρχιζω και εγω η ιδια να συνειδητοποιω πλεον) Φλωμπερ.μια ατμοσφαιρα σκοτεινη, γοτθικη με εντονο το στοιχειο της απωλειας, οπου ο θανατος ειναι πανταχου παρων μεσα σε ιστοριες με νεκροταφεια, σκελετους, διαβολους και δαιμονες.ενα βιβλιο που περα απο την επιβλητικη του ατμοσφαιρα, καταφερνει να σε ταραξει οταν αναλογιστεις πως τις ιστοριες του ο Φλωμπερ τις εγραψε οταν ηταν 14-18 ετων!!! Τι μπορει να εμπλουτισει τη φαντασια ενος εφηβου με τετοιες μακαβριες εικονες? Μα φυσικα το πως ξεκινησε η ζωη του: "γεννηθηκα στο νοσοκομειο της Ρουεν, οπου ο πατερας μου ηταν διευθυντης στο χειρουργικο τμημα και μεγαλωσα εν μεσω ολης της ανθρωπινης δυστυχιας-απο την οποια με χωριζε ενας τοιχος.σαν παιδι επαιζα μεσα στο αμφιθεατρο της ανατομιας.ισως γιαυτο να υπαρχει μεσα στη συμπεριφορα μου κατι το πενθιμο και κυνικο συγχρονως.δεν μου αρεσει η ζωη και δεν φοβαμαι το θανατο." Σιγουρα μονο μια τετοια προσωπικοτητα θα μπορουσε λοιπον να γραψει τετοιες ιστοριες .
Άλλη μια εξαιρετικά καλαίσθητη έκδοση από τη σειρά Adlina (Gutenberg), η οποία, πέραν των πέντε διηγημάτων του Gustave Flaubert, περιλαμβάνει ένα εισαγωγικό δοκίμιο της Τιτίκας Δημητρούλια με τίτλο ‘Το μακάβριο και γοτθικό στοιχείο στα πρώιμα έργα του Γκιστάβ Φλομπέρ’, χρονολόγιο του βίου και του έργου του συγγραφέα, καθώς επίσης και αποσπάσματα από τις Λογοτεχνικές Αναμνήσεις του Maxime Du Camp (στενού φίλου του Γκιστάβ Φλομπέρ), οι οποίες αποτελούν την αμεσότερη και πληρέστερη μαρτυρία για τη ζωή και το έργο του συγγραφέα.
Ακολουθούν μερικές ελάσσονες παρατηρήσεις σχετικά με τα διηγήματα καθαυτά: (i) η συγγραφή τους τοποθετείται χρονικά μεταξύ των ετών 1835 και 1838 (ο Φλομπέρ γεννήθηκε το 1821, οπότε γίνεται αντιληπτό ότι πρόκειται για πρώιμα, νεανικά έργα του συγγραφέα, γραμμένα όλα ανάμεσα στα δεκατέσσερα και τα δεκαοκτώ του χρόνια!), (ii) με εξαίρεση το ‘Δαιμονικό Όνειρο’, τα υπόλοιπα μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά, (iii) το στοιχείο που κυριαρχεί σε όλα (ανεξαιρέτως) τα διηγήματα είναι ο Θάνατος∙ αυτή η Γυναίκα του Κόσμου (η λέξη ‘θάνατος’ είναι θηλυκού γένους στα γαλλικά), η κόρη του Σατανά, που το όνομά της είναι καταραμένο πάνω στη γη, κι «έχει κεφάλι σκέλεθρου, χέρια από σίδερο και μέσα σ’ αυτά τα χέρια ένα δρεπάνι», και (iv) αναδεικνύουν την εξέλιξη και τις διαρκείς υφολογικές αναζητήσεις ενός σπουδαίου συγγραφέα όταν ακόμη δεν είχε αποκρυσταλλώσει το εκφραστικό του ύφος και τα έργα του χαρακτήριζε κυρίως ένας ενθουσιώδης λυρισμός.
Από τα διηγήματα που ανθολογούνται στο βιβλίο Η γυναίκα του κόσμου και άλλες ιστορίες, επιτρέψτε μου να ξεχωρίσω το ‘Δαιμονικό Στοιχείο’ για την εντυπωσιακή διαλεκτική αναμέτρηση ανάμεσα σ’ έναν υπεράνθρωπο και τον Σατανά αυτοπροσώπως.
Η μνηστή και το μνήμα ⭐ Mάλλον αδιάφορη και αφελής ιστορία του, που προσεγγίζει το γοτθικό τρόμο αλλά... κάπου γλιστράει και πέφτει άσχημα.
Η γυναίκα του κόσμου ⭐⭐ Χαριτωμένο. Δείχνει ίχνη από την ποιότητα γραφής που θα καθιερώσει αργότερα τον Φλωμπέρ, ωστόσο θυμίζει και κάτι που θα μπορούσε να έχει γράψει ο έφηβος ανιψιός σας μετά από ερωτική απογοήτευση.
Δαιμονικό όνειρο ⭐⭐ Ενδιαφέρον διήγημα με ένα βρυκόλακα χωρίς ψυχή, το σατανά και μία ερωτευμένη κοπέλα. Δυστυχώς αποπροσανατολίζεται λίγο στο τέλος και χαλάει τη γενική εικόνα.
Ο χορός των νεκρών ⭐⭐⭐ Ενδιαφέρον και ανατρεπτικό, ποιητικό, σαρκαστικό, αλλά και λίγο "πεφουσκωμένο". Η όμορφη γλώσσα είναι εκεί, το ίδιο και οι λαμπερές και στολισμένες περιγραφές, που σε άλλους αρέσουν και άλλους τους κουράζουν. Ωστόσο διαφαίνεται πλέον πιο καθαρά η ποιότητα της πένας του Φλωμπέρ.
Μεθυσμένος και νεκρός ⭐⭐ Ένα διήγημα σχετικά ενδιαφέρον που πελαγοδρομεί όμως μέχρι να καταλήξει στην τελική μάχη πιώματος δύο μπεκρήδων και στο μάλλον αμήχανο και άνευ νοήματος φινάλε
Συνολικά, θεωρώ ότι ο μόνος λόγος που έφτασαν μέχρι το τυπογραφείο αυτά τα διηγήματά είναι επειδή τα υπογράφει ο Φλωμπέρ. Αν εμφανιζόταν στον εκδοτικό οίκο gutenberg κάποιος και έλεγε "γεια σας είμαι ο Μήτσος και έχω γράψει αυτά", μάλλον δεν θα βλέπαμε ποτέ αυτόν τον τόμο.